Bilim ve Teknolojinin Bilinçli Kullanımı

Öğretmen önceden minderleri çember olacak biçimde yerleştirir; boş ilaç kutuları, kapaklar ve kâğıt rulolarını ayrı kaplarda masalara koyar. Boş kavanoz, su, büyüteç, sağa/sola bakan büyük ok resmi, boya kalemleri, çocuk makasları ve yapıştırıcıyı erişebileceği yerde hazırlar. Çocukları çembere davet eder ve “Bu hafta bilim ve teknoloji haftası. Merak eden, bakan, deneyen kişiler gibi araştırma yapacağız.” der. “Ben küçük kaplanım…” tekerlemesini hareketlerle söyler; çocuklar her dizede yerinde küçük bir sıçrama yapıp minderlerine oturur. Öğretmen bir büyüteci göstererek “Bununla bakınca ne değişiyor?” diye sorar. Kısa cevapları kabul eder; “Merak ettiğimiz şeylere bakıp deneyerek öğrenmeye bilim denir. Araştıran kişiye bilim insanı deriz.” açıklamasını yapar. “Bilim insanı olsaydın neye bakmak isterdin?” sorusuna her çocuğun bir sözcük ya da kısa cümleyle katılmasına fırsat verir. Öğretmen boş ilaç kutusu, kapak ve kâğıt rulosunu gösterip “Bunlarla işe yarayan yeni bir şey yaparsak buna icat diyebiliriz.” der. Teknolojik aletlerin hayatı kolaylaştırabildiğini, ancak tablet, telefon ya da televizyonu uzun süre kullanmanın oyun oynamayı, hareket etmeyi ve dinlenmeyi azaltabileceğini somut ifadelerle belirtir. “Tablet zamanı bitince ne yapabiliriz?” diye sorar; “Kapatırım”, “Öğretmene veririm”, “Başka oyun seçerim” gibi cevapları destekler. Öğretmen iki seçenekli hareket oyunu oynatır: “Ekran kapandı” dendiğinde çocuklar ellerini dizlerine koyup derin nefes alır; “Başka oyun seçtim” dendiğinde istedikleri bir oyun hareketini yaparlar. “Teknolojiyi kısa süre ve büyüklerimizin söylediği zamanda kullanmak bizi korur.” diyerek geçişi tamamlar. Masada öğretmen kavanozun arkasına ok resmini yerleştirir. “Ok hangi tarafa bakıyor?” diye sorar; çocuklar parmaklarıyla yön gösterir. “Su koyunca aynı mı kalacak, değişecek mi?” sorusuna sadece tahminlerini söylemeleri için fırsat verir. Çocuklar güvenli uzaklıkta gözlerken öğretmen kavanoza suyu yavaşça ekler. Ok ters yönde görünmeye başladığında “Gördüğün ne oldu?” diye sorar. “Işık suyun içinden geçerken yön değiştirir; bu yüzden oku öbür tarafa dönmüş gibi görüyoruz.” açıklamasını kısa tutar. Her çocuğun sırayla kavanozun karşısından bakmasını sağlar. “Önce ne gördün, sonra ne gördün?” sorusuyla gözlemlerini dinler. Öğretmen hikâye kitabından büyüteç ve keşifle ilgili kısa bölümü resimleri göstererek okur. “Keşif, daha önce fark etmediğimiz bir şeyi bulmaktır.” der. Çocuklar ikili hâlde, yetişkin gözetiminde büyüteçle sınıftaki kapakların çizgilerine, rulo yüzeyine ve kutuların şekillerine bakar; büyüteci arkadaşının yüzüne ya da gözüne tutmama kuralını hatırlar. Ardından “Hangisiyle ne yaparız?” oyunu oynanır: Öğretmen büyüteci gösterir, çocuklar “Bakarız”; kapak gösterir, “Kapatırız”; kavanozu gösterir, “Su koyarız” gibi kısa yanıtlar verir. Gerekirse öğretmen ilk sesi ya da hareketiyle ipucu sunar. Masalara geçişte çocuklar birer kapak taşıyarak yürür. Her çocuk kutu, kapak ve rulodan seçtiği parçalarla bir icat oluşturur; öğretmen yapıştırıcıyı az sürmeyi ve makası oturarak, ucu karşıya bakacak biçimde kullanmayı modelleyerek gerektiğinde yardım eder. Çocuk “Arabam”, “Işık bakan aletim” gibi icadına ad verir; konuşmak istemeyen çocuk ürünüyle gösterebilir. Ürünler çembere getirilir, isteyenler “Benim icadım…” diye bir cümle kurar. Öğretmen “Herkes icat edebilir mi?” ve “Sen ne icat etmek istedin?” sorularıyla paylaşımı destekler. Son olarak öğretmen çalışma kâğıtlarını dağıtır, her sayfayı göstererek “Teknolojiyi bilinçli kullanan resmi bul, boya; sonra ok yönünü parmağınla göster.” yönergesini kısa cümlelerle açıklar. Çocuklar kendi hızlarında çalışırken öğretmen yönergeyi tekrar eder, kalem tutma, yön bulma veya makas kullanmada gerektiğinde bireysel destek verir; çalışma kâğıtları çocuklarla tamamlanır.