Dünya Su Günü – Gezgin Su Damlası

Öğretmen çocuklar gelmeden önce mavi kartonu yere ya da alçak bir çalışma alanına serer; tabak, iki temizlik bezi/sünger, su, poşet ve bandı kolay görülecek biçimde hazırlar. Etkinlik sayfalarını çocuk sayısına göre ayırır. Bilgisayarda “Su Elçileri” çizgi filminin kısa bölümünü ve “Şubadap Çocuk - Su” şarkısını hazır bulundurur. Su yalnızca öğretmenin yönlendirmesiyle kullanılır; çocuklara suyu içmeyecekleri ve ıslanan ellerini bezle kurulayacakları sakin bir dille hatırlatılır. Çocuklar çemberdeyken öğretmen hafif ıslatılmış süngeri göstererek “Bu sünger nasıl ıslanmış olabilir?” diye sorar. Her çocuğun tek sözcük ya da kısa cümleyle cevap vermesine zaman tanır; “Su geldi.”, “Yağmur yağdı.” gibi cevapları kabul eder. Ardından “Yağmurdan sonra yerdeki su bazen nereye gider?” sorusunu sorar. Öğretmen, soyut açıklamayı kısa ve somut tutar: “Güneş suyu ısıtır. Su, göremediğimiz minicik damlalar gibi yukarı çıkar. Yukarıda bulut olur. Bulut ağırlaşınca su damlaları yağmur olarak aşağı iner. Suyun bu gezisine su döngüsü denir.” Çocuklar öğretmenin el hareketlerini taklit ederek suyun yukarı çıkışını ve yağmurun aşağı inişini canlandırır. Bilgisayardan “Su Elçileri” çizgi filminin kısa bir bölümü izlenir. İzleme öncesi “Suda ne gördüğünü bana sonra söyleyebilirsin.” denir. Ardından “Şubadap Çocuk - Su” şarkısı dinlenir; çocuklar istedikleri kadar eşlik eder. Şarkı sürerken öğretmen “Güneş olalım, kollarımız yukarı uzansın; bulut olalım, ellerimiz başımızda birleşsin; yağmur olalım, parmaklarımızla yere minik damlalar bırakalım.” yönergelerini tek tek modelleyerek verir. Mavi karton göl olur; çocuklar yağmur hareketiyle kartonun çevresine gelir, “Güneş çıktı.” denince su damlası gibi yavaşça yukarı uzanır, “Yağmur geldi.” denince çömelip parmak uçlarıyla yere dokunur. Hızlı olma ya da doğru yapma beklentisi kurulmaz. Öğretmen “Islak nesneler kuruduğunda sizce su nereye kaybolur?” diye sorar ve cevapları tekrar ederek dinler. İki süngeri çocukların görebileceği kadar suyla ıslatır, birlikte hafifçe sıkar. Bir süngeri tabağa koyar. Diğerini poşete koyup ağzını bantlar. Çocuklar sırayla, yalnızca bir parmakla ve öğretmenin izniyle süngerlere dokunarak ikisinin de ıslak olduğunu fark eder. Öğretmen “Hangisi önce kurur: tabaktaki mi, poşetteki mi?” diye sorar; çocuklar parmaklarıyla seçimlerini gösterir veya söyler. Deney malzemeleri sıcak, güvenli ve çocukların erişemeyeceği bir yere bırakılır. “Açıkta duran süngerdeki minicik sular havaya karışır; buna buharlaşma denir. Poşetteki su dışarı çıkamaz.” açıklaması verilir. Gün sonunda kısa bir ön gözlem yapılır; asıl değişimin ertesi gün de kontrol edileceği belirtilir. Çocuklar masalara ikişerli ya da üçerli geçer. Her küçük grup mavi kartonun üzerinde parmak uçlarıyla yağmur damlası, avuç içiyle bulut ya da parmakla güneş ışını görünümü oluşturmak için boya kullanır; çocuk istediği bölümü seçer. Öğretmen “Sen bulut yaptın.”, “Damlaların aşağı iniyor.” gibi betimleyici ifadeler kullanır. Çalışmalar kurumaya bırakılırken çocuklar yeniden çembere gelir. Öğretmen “Su döngüsü nasıl oluşur?”, “Islak olan nesneler nasıl kurur?”, “Buharlaşma nasıl oluşur?” ve “Su damlacıklarını görebilir miyiz?” sorularını kısa, baskısız biçimde sorar; çocukların söz, hareket veya resim göstererek katılımını kabul eder. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır; öğretmen her sayfayı gösterip “Bulutu boya, yağmur damlalarını bul ve parmağınla göster.” gibi tek basamaklı, yaşa uygun yönergeyi modelleyerek açıklar. Çocuklar sayfaları kendi hızlarında tamamlar; boya tutma, yönergeyi hatırlama veya dikkatini sürdürme gereksinimi olan çocuklara öğretmen yanında kısa destek verir. Çalışma kâğıtları çocuklarla yapılacaktır.