Geniş / Dar Kavramı

Öğretmen, “Geniş Dar Kavramını Öğreniyorum” etkinliğinden önce minderleri yarım ay biçiminde yerleştirir. Pet şişenin geniş gövdesini ve dar boynunu görünür olacak şekilde hazırlar. Köpük gösterisi için şişenin alt kısmını makasla önceden keser; keskin kenar kalmamasına dikkat eder. Alt parçada su ve deterjan karışımını, üst parçada ise kesilen geniş uca geçirilmiş çorabı hazır bulundurur. Makas, yapıştırıcı ve boya kalemleri çocukların ulaşabileceği ancak öğretmen gözetiminde kullanılacak masalara dağıtılır. Çocuklar minderlere çağrılırken öğretmen yavaşça “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini söyler. Çocuklar zıplamak yerine kendi minderlerine küçük adımlarla geçerler. Öğretmen pet şişeyi göstererek “Şişenin kocaman gövdesi geniş; ağzı ise dar. Ellerim uzaksa geniş, birbirine yakınsa dar.” der ve hareketi model olur. Çocuklar ellerini önce iki yana açar, sonra birbirine yaklaştırır. Öğretmen kısa ve tek basamaklı sorular sorar: “Bu geniş mi?” “Bu dar mı?” Sözel cevap vermekte zorlanan çocukların ellerini açarak ya da kapatarak göstermelerine fırsat verir. Öğretmen, sınıfın boş alanında “Şimdi geniş yoldayız.” diyerek çocukların kolları vücutlarına değmeden, yavaşça yürümelerini ister. “Şimdi dar sokaktayız.” dediğinde çocuklar kollarını yanlarında tutar ve tek sıra hâlinde küçük adımlarla ilerler. Her komuttan önce kendisi gösterir; çocukların birbirine çarpmaması için yeterli aralık bırakır. Durup “Geniş yolda mı, dar sokakta mı yürüdük?” diye sorar. Çocuklar rahat hissettikleri yolu seçerek bedenleriyle gösterirler. Ardından “Ebe Ebe Gel Bize” tekerlemesi birlikte söylenir. “Uzaktan vur elimize” bölümünde çocuklar isterlerse arkadaşlarına dokunmadan havada el çırpma hareketi yapar; kimse ebe seçilmez ve oyun tüm grubun katılımıyla sürer. Öğretmen köpük düzeneğini yalnızca kendisi kullanır. Çorabın kapladığı geniş uç deterjanlı suya değdirilir ve öğretmen şişenin dar ağzından hafifçe üfleyerek köpüklerin oluşmasını sağlar. “Köpük geniş uçtan çıkıyor; şişenin ağzı dar.” açıklamasını yapar. Çocuklar köpükleri yalnızca gözleriyle izler; deterjanlı suya dokunulmayacağı ve ağza götürülmeyeceği hatırlatılır. İsteyen çocuk şişenin gövdesini ve boynunu parmağıyla havada gösterir, istemeyen çocuk gözlemci kalabilir. Masalarda her çocuğa ev yapımı için kare biçimindeki çalışma sayfası verilir. Öğretmen iki üst köşeyi ortaya doğru katlayarak çatı yapımını yavaşça gösterir. Çocuklar bir köşeyi katlar, bastırır, sonra diğer köşeyi katlar; gereksinim duyanlara el üstünde yönlendirme yapılır. Çocuklar evlerini boya kalemleriyle tamamlar, bir geniş ve bir dar pencere çizerler. Kesmek isteyen çocuklar öğretmenin çizdiği kısa düz çizgilerden parçaları makasla keser ve yapıştırıcıyla evine ekler; istemeyenler yalnızca boyama ve çizim yapabilir. Çalışmalar yan yana konur, çocuklar bir arkadaşının evindeki geniş ya da dar pencereyi gösterir. Minderlerde yapılan kısa paylaşımda öğretmen “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “Sınıfımızda geniş neler var?”, “Sınıfımızda dar neler var?”, “Yeni aldığın ayakkabılar ayağına dar gelseydi ne hissederdin?”, “Okul dışında günümüz sizce nasıldı?” ve “Köpük etkinliğini sevdiniz mi?” sorularını sorar. Çocukların tek sözcük, işaret ya da kısa cümlelerle yanıtları kabul edilir. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır; öğretmen sayfadaki geniş olanı bulup boyama ve dar olanı parmakla gösterme yönergesini tek tek modelleyerek açıklar. Çocuklar çalışırken öğretmen yanlarına giderek yönergeyi tekrar eder, kalemi tutma veya kavramı ayırt etme konusunda gerektiğinde bireysel destek verir ve çalışma kâğıtları çocuklarla tamamlanır.