İ Sesini Öğreniyorum

Öğretmen etkinlikten önce çalışma kâğıtlarını; büyük-küçük “İ/i” gösterimi, İ sesi bulunan resim ve kelimeler, dairelerden inek oluşturma bölümü ile yoğurt yapım sıralaması içerecek biçimde hazırlar. Süt, kavanoz, maya, tatlı kaşığı, kepçe ve battaniye çocukların ulaşamayacağı, sabit bir yerde bulundurulur. Çocuklar yarım ay biçiminde oturunca öğretmen ağzını gülümseyerek açıp “İiiii” sesini uzatır: “Bu sesi duyunca elini kulağına götür. Sesimizi ince ve nazik çıkaralım.” der. Çocuklar sesi birlikte tekrarlar; ardından öğretmen “İnek derken başta hangi sesi duyuyoruz?” sorusuyla merak uyandırır. Öğretmen kendi çalışma kâğıdındaki “İ” ve “i”yi gösterir, parmağıyla önce büyük harfin, sonra küçük harfin üzerinden yavaşça gider. “Noktası yukarıda olan küçük i’yi görüyor musun?” diyerek model olur. Çocuklar havada parmaklarıyla bir büyük İ ve bir küçük i çizer. Öğretmen kısa yönergeler verir: “Dinle, düşün, söyle.” İnek, ip, ilik, iğde ve irmik sözcüklerini tek tek söyler; çocuklar İ sesi başta duyuluyorsa ellerini kaldırır. Ardından çalışma kâğıdındaki inek, bilgi ve kedi sözcüklerine bakılır. Öğretmen “İ sesi başta mı, ortada mı, sonda mı?” diye sorar; çocukların yanıtlarını gerekçelendirmelerine fırsat verir. Yanıt vermekte zorlanan çocukla sözcüğü heceleyerek birlikte tekrar eder. Masalara geçişte öğretmen “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım; İ sesini duyunca olduğum yerde donarım.” tekerlemesini söyler. Çocuklar sınıfta birbirine çarpmadan küçük adımlarla yürür; öğretmen inek, ev, ip, araba gibi sözcükler söyler. İ sesiyle başlayan sözcüğü duyunca donar ve ellerini kulaklarına götürürler. Oyun sonunda herkes masasına sakin adımlarla geçer. Çocuklar dairelerden inek oluşturma bölümünde istedikleri boya kalemlerini seçer, daireleri boyar, öğretmenin gösterdiği çizgilerden keser ve yapıştırır. Öğretmen “Önce boya, sonra kes, en son yapıştır.” diyerek iki-üç aşamalı görevi hatırlatır. Makası güvenli tutmayı modelleyip gerektiğinde çizgiyi çocukla birlikte başlatır; çocuk kendi çalışmasını tamamlar. Bitiren çocuk, ineğinin yanına küçük i harfini parmağıyla gösterir ve “İnek, İ sesiyle başlar.” cümlesini söyler. Çalışmalar yan yana incelenir; farklı renk ve biçim seçimlerinin değerli olduğu vurgulanır. Öğretmen ineği göstererek “İnek vahşi mi, evcil mi? Bize neler verir?” diye sorar. Süt ve sütten yapılan ürünler konuşulur. “Sütün rengi ve kokusu nasıl? Sizce süte maya ekleyince ne değişir?” sorularıyla tahminler alınır. Öğretmen etkinlik öncesinde ılık hâle getirilmiş sütü yalnızca kendisinin kepçeyle kavanoza aktaracağını açıklar: “Kavanoz camdır; taşımıyor, dokunmadan izliyoruz.” Çocuklar küçük gruplar hâlinde sırayla gelir. Her çocuk, öğretmenin tuttuğu kavanoza bir tatlı kaşığı maya ekler; öğretmen mayayı gösterip “Maya, sütün yoğurda dönüşmesine yardım eder.” der. Çocuklar kaşıklarını öğretmenin yönlendirmesiyle geri bırakır. Kavanoz battaniyeyle örtülür ve dinlenmeye bırakılır. Yoğurt tüketilmez; ertesi gün görünümündeki değişim gözlemlenecektir. Çemberde “Yoğurt ne zaman hazır olabilir?”, “Sütün rengi veya kokusu nasıldı?”, “Yoğurdun faydaları nelerdir?” soruları sorulur. Çocuklar İnek Parmak Oyunu’nu öğretmenin hareketlerini izleyerek tekrar eder. Kapanışta “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “Bugün yaptığın hangi etkinlik seni mutlu etti?”, “İ sesi ile başlayan isim ya da nesne söyler misin?”, “İneklerden elde edilen süt ve ürünleri nelerdir?”, “Süt içmeyi sever misin?” ve “Bugün yoğurdu nasıl yaptık?” sorularına gönüllü çocuklar yanıt verir. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır; öğretmen yaşa uygun yönergeleri açıklayıp gerektiğinde bireysel destek verir ve çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır.