Kütüphaneler Haftası – Kütüphane Düzenini Keşfediyorum

Öğretmen, hikâye kitabını, A4 kâğıtlarını, boya kalemlerini, kuru boyaları, makasları ve yapıştırıcıları çocukların erişemeyeceği düzenli bir masaya hazırlar. Sınıf kitaplığındaki kitaplar görünür bırakılır. Çocuklar minderlere yarım ay biçiminde otururken öğretmen elinde kapalı bir kitapla gelir ve merak uyandırır: “Elimde bizi başka yerlere götüren bir arkadaş var. Sizce bu ne?” Çocukların kısa cevaplarını dinler, kitabı gösterir ve “Bu bir kitap. Kitapların yaşadığı, okunduğu sakin yere kütüphane denir.” der. Kütüphaneler Haftasının Mart ayının son pazartesi günü başlayan hafta olduğunu, bugün kitapları ve kütüphaneyi tanıyacaklarını kısa cümlelerle açıklar. Öğretmen kitabı iki eliyle tutup yavaşça sayfa çevirerek model olur: “Sayfayı böyle nazikçe çeviririm. Kitabı yere atmıyorum, yırtmıyorum, üzerine çizim yapmıyorum.” Çocuklar elleriyle havada yavaş sayfa çevirme hareketini taklit eder. “Kütüphanede sesimiz nasıl olur?” sorusuna herkes önce normal, sonra fısıltı sesiyle “Sessiz olur.” diyerek karşılaştırma yapar. “Birisi kitap okurken çok ses duyarsan nasıl hissedersin?” sorusuna isteyen çocuk bir sözcük ya da jestle cevap verir. Öğretmen “Kütüphanede yürür, fısıltıyla konuşur, aldığımız kitabı yerine koyarız.” diyerek üç kuralı el hareketleriyle tekrar eder. Kitaplarla ilgili kısa bilmeceler sorar; yanıt bulmakta zorlanan çocuklara kitabın resmini gösterme ya da “sayfaları var” gibi ipuçları verir. “Kütüphanede Bir Masa” kitabı resimleri çocukların görebileceği biçimde okunur. Öğretmen her birkaç sayfada durup “Burada ne görüyorsun?”, “Çocuk ne yapıyor?” gibi tek sorulu, somut sorular yöneltir. Kütüphane, raf ve yazar sözcüklerini resim ve hareketle açıklar: “Kitabı yazan kişiye yazar denir.” Çocukların uzun süre beklememesi için her çocuğa bir resim hakkında işaret etme, bir sözcük söyleme ya da yüz ifadesiyle tahminde bulunma fırsatı verilir. Hikâye sonunda “Kitaptaki masa nerede olabilir?” sorusuyla kitaba yeniden bakılır. Öğretmen “Şimdi küçük kaplanlar gibi sessizce kitaplığımıza gidelim.” diyerek “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım; minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini söyler. Çocuklar öğretmenin gösterdiği güvenli boş alanda iki küçük adım atar, minderlerine dönüp oturur. Ardından sınıf kitaplığındaki kitaplar incelenir. Her çocuk isterse bir kitabı seçer, iki eliyle taşır ve öğretmenin yanında kapağına bakar. Öğretmen “Bu kitabın kapağı hangi renk?”, “Resimde ne var?” diye sorar; kitabın adı, yazarı ve çizerini yalnızca gösterip adlandırır. Yazıların soldan başlayıp sayfanın üzerinde ilerlediğini parmağıyla gösterir; çocuklardan parmaklarıyla aynı yönü izlemelerini ister. Sınıfta masalar, sandalyeler ve kitaplık kullanılarak küçük bir kütüphane köşesi oluşturulur. Çocuklar seçim yaparak kitap yerleştiren, kitap bakan ya da kütüphane görevlisi olan rollere katılır. Öğretmen görevi kısa tutar: “Bir kitap seç, masaya bırak.” Kütüphane görevlisi olmak isteyen çocuk kitabı uzatır; isteyen çocuk kitaba bakıp geri getirir. Öğretmen fısıltı sesini ve nazik taşıma davranışını fark edip söyler. Bir çocuk istemezse gözlemci olarak kalabilir veya öğretmenle birlikte kitapları yerine koyabilir. Oyun sonunda herkes bir kitabı doğru yere bırakır ve “Kütüphanemiz düzenli oldu.” denir. Masalara geçildiğinde öğretmen A4 kâğıdını gösterir: “Sen de yazar gibi kendi kitabının bir sayfasını yapabilirsin.” Çocuklar kuru boya ya da boya kalemiyle kitap okuyan bir çocuk, bir masa veya istedikleri bir kitap resmi çizer. Yardım isteyen çocuğa öğretmen önce basit bir yuvarlak ve çizgiyle başlangıç modeli gösterir; çocuk kendi resmini tamamlar. Makas ve yapıştırıcı kullanmak isteyenler, öğretmenin yakınına küçük gruplar hâlinde gelir; A4 kâğıdından öğretmenin çizdiği basit şekli kesip resmine yapıştırır. Çocuklar çalışmalarını seçtikleri renklerle tamamlar. Çalışmalar kuruması için masada bırakılırken çocuklar yeniden minderlere gelir. “Kitap Adam” şarkısı, “Kitap adam, hey hey hey” sözleriyle hareket edilerek birlikte söylenir. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.