1. Duygular çeşit çeşit (120 dk)
Sınıf ortamı, 60-72 ay grubu çocukların mutluluk, şaşkınlık, üzüntü, öfke, korku ve heyecan gibi farklı duyguları tanımaları, yüz ifadelerindeki ipuçlarını fark etmeleri ve duygularını uygun yollarla ifade etmeleri amacıyla hazırlanır (MAB.1, TAKB.1, TAKB.1.c). Aynalar köşesi, duygu çarkları, farklı yüz ifadelerini gösteren kartlar ve drama kostümleri öğrenme merkezlerine yerleştirilir. Çocuklar sabah çemberinde toplanır ve duyguların çeşitliliğini anlatan duygu şiirini birlikte seslendirirler:
Bazen güler gözlerimiz neşeyle,
Bazen şaşırırız büyük bir hevesle.
Her duygu bizimdir, hepsi çok doğal,
Anlatınca duygular kalplerde çiçek açar.
Şiirin ardından çocuklar aynalara bakarak mutlu, üzgün, şaşkın, kızgın, korkmuş ve heyecanlı yüz ifadelerini canlandırmayı denerler. Kaşlarının, gözlerinin ve ağızlarının farklı duygularda nasıl değiştiğini gözlemlerler. Drama köşesindeki duygu kartları ve maskeler kullanılarak çocukların seçtikleri duyguyu mimik, beden hareketi ve ses tonuyla ifade etmelerine fırsat verilir.
Minder çemberinde öğretmen eline iki farklı duygu kartı (mutlu ve kaygılı yüz) alır (E1.1, E1.2, E3.2). Çocuklara göstererek "Bu resimlerdeki kaşlara, gözlere ve ağızlara dikkatlice bakalım. Sizce bu kişiler neler hissediyor olabilir? Bunu yüzlerindeki hangi ipuçlarından anladınız?" diye sorar. Çocukların farklı yorumlar yapmalarına ve aynı yüz ifadesinin her zaman tek bir duyguyu göstermeyebileceğini fark etmelerine fırsat verilir. Öğretmen mutluluk, üzüntü, öfke, korku, şaşkınlık ve heyecan gibi bütün duyguların doğal olduğunu vurgular. Önemli olanın duyguyu fark etmek, adlandırmak ve kendimize ya da başkalarına zarar vermeden ifade etmek olduğu açıklanır. Öfke veya korku gibi yoğun duygular yaşandığında yavaş nefes alma, kısa süre bekleme, bir yetişkinden yardım isteme veya duyguyu sözcüklerle anlatma gibi sakinleşme yolları üzerinde durulur.
Ardından Rengarenk Duygular Ülkesinin Bukalemunu Masalı ilgiyle dinlenir (E1.2, SDB1.2, SDB2.2): "Uzak bir ormanda sevimli bukalemun Renkli yaşarmış. Renkli'nin duyguları gün içinde sık sık değişirmiş. Mutlu olduğunda yüzünde kocaman bir gülümseme belirir, şaşırdığında gözleri büyür, kızdığında kaşlarını çatarmış. Bir gün en sevdiği resim fırçasını bulamayınca çok üzülmüş ve bir ağacın altına oturmuş. Yanına gelen Bilge Kaplumbağa, 'Renkli, şu anda nasıl hissediyorsun?' diye sormuş. Renkli, 'Çok üzgünüm çünkü fırçamı bulamıyorum.' demiş. Kaplumbağa, 'Duygunu benimle paylaştığın için teşekkür ederim. Üzülmek çok doğal. İstersen biraz sakinleşip birlikte arayabiliriz.' demiş. Renkli derin bir nefes almış ve Kaplumbağa ile birlikte fırçasını aramaya başlamış. Fırçasını bulduğunda çok sevinmiş. 'Duygumu söylemek ve yardım istemek bana iyi geldi.' demiş." Masalın ardından çocuklarla Renkli'nin hangi duyguları yaşadığı, bu duyguların neden değiştiği ve kendisini rahatlatmak için neler yaptığı üzerine konuşulur.
Sınıf alanında "Duygu Heykelleri ve Koordinasyon Parkuru" hareketli oyunu kurulur (HSAB.1.c, E1.2). Yere denge çizgisi, köpük engeller ve duygu istasyonları yerleştirilir. Ritmik müzik eşliğinde çocuklar parkurda ilerlerler. Öğretmen zili çaldığında müzik durur ve "Şaşkın heykel olun!", "Mutlu heykel olun!", "Kızgın heykel olun!", "Korkmuş heykel olun!" veya "Heyecanlı heykel olun!" gibi yönergeler verir. Çocuklar seçilen duyguyu yüz ifadeleri ve beden duruşlarıyla canlandırırken güvenli bir pozisyonda dengede kalmaya çalışırlar. Ardından ikişerli eşleşen çocuklar karşılıklı olarak esnek kumaşı tutar ve kumaşın ortasındaki topu düşürmeden parkuru tamamlamaya çalışırlar. Oyun sırasında çocukların yönergeyi dinleme, dengelerini koruma, arkadaşlarıyla uyumlu hareket etme ve farklı duyguları bedenleriyle ifade etme becerileri desteklenir.
Hareketli oyunun ardından çocuklar sakin adımlarla çalışma masalarına geçerler (SNAB.4.e, SDB2.2). Masalarda boş yüz şablonları, renkli origami kâğıtları, oynar gözler, yün iplikler ve farklı sanat malzemeleri bulunur. Çocuklardan o an hissettikleri veya çalışmak istedikleri bir duyguyu seçmeleri ve seçtikleri duygunun yüz ifadesini şablon üzerinde oluşturmaları istenir. Saçları yün ipliklerden, kaş ve ağız ifadelerini uygun malzemelerden tasarlayabilirler. Çocuklara "Bu yüz nasıl hissediyor?", "Bunu hangi ayrıntıdan anlayabiliriz?" gibi sorular yöneltilerek oluşturdukları yüz ifadeleri hakkında konuşmaları desteklenir. Çocukların birbirlerinin çalışmalarına saygıyla yaklaşmaları ve farklı kişilerin aynı durumda farklı duygular yaşayabileceğini fark etmeleri teşvik edilir.
Günün değerlendirme çemberinde minderlerde toplanılır (E1.1, SDB1.2). Öğretmen çocuklara "Bugün hangi duyguyu canlandırmak senin için daha kolaydı?", "Bir arkadaşımızın üzgün olduğunu fark ettiğimizde ona nasıl yaklaşabiliriz?", "Kızgın veya korkmuş hissettiğimizde sakinleşmek için neler yapabiliriz?" ve "Duygularımızı sözcüklerle anlatmak bize nasıl yardımcı olabilir?" gibi sorular yöneltir. Çocukların kendi deneyimlerinden örnek vermelerine ve farklı çözüm yolları önermelerine fırsat verilir. Ardından "Gökkuşağı Duygu Nefesi" uygulanır. Çocuklar rahat bir şekilde oturur, isterlerse gözlerini kapatır veya önlerindeki bir noktaya bakarlar. Yavaşça nefes alıp verirken bedenlerindeki değişiklikleri fark etmeleri desteklenir. Arkadaşının üzgün olduğunu fark eden bir çocuğun sarılmadan önce izin istemek, yanında oturmak, onu dinlemek veya bir yetişkinden yardım istemek gibi farklı destek yollarını kullanabileceği konuşulur.
Masalarda hazırlanan duygu yüzleri sınıfın girişindeki "Bizim Renkli Duygularımız" panosunda sergilenir (SNAB.4.e). Çocuklara her sabah sınıfa geldiklerinde o gün nasıl hissettiklerini isterlerse panodaki duygu görsellerinden yararlanarak ifade edebilecekleri açıklanır. Gün boyunca duygusunu ifade etme, arkadaşını dinleme, yardım isteme, sakinleşmeyi deneme ve farklı duygulara saygı gösterme davranışları somut örneklerle fark edilir ve sözel olarak desteklenir. Çalışma masaları birlikte düzenlenir ve kullanılan malzemeler yerlerine kaldırılır. Günün sonunda bütün duyguların doğal olduğu ve duygularımızın gün içinde değişebileceği yeniden hatırlatılarak etkinlik tamamlanır.
