Duygular çeşit çeşit

Öğretmen etkinlikten önce duygu görsellerini ve kartlarını çocukların görebileceği biçimde yerleştirir; kesilmiş insan yüzlerini, A4 kâğıtlarını, yapıştırıcıları ve pastel boyaları masalara hazırlar. Çocukları yarım ay biçiminde oturmaya davet ederek “Bugün sınıfa gelirken hangi yüzleri gördünüz? Gülümseyen biri var mıydı?” diye sorar. Çocukların sözel cevaplarını, işaret etmelerini veya yüzleriyle göstermelerini kabul eder. Ardından mutlu, üzgün, kızgın ve şaşkın yüz görsellerini sırayla gösterir. Her duygu için yüzünü modelleyerek “Mutlu yüzümde ağzım yukarı doğru. Sen de denemek ister misin?” gibi kısa yönergeler verir. Katılmak istemeyen çocuk kartı gösterebilir veya arkadaşlarını izleyebilir. Gazete veya dergilerden kesilmiş insan yüzleri tek tek incelenir. Öğretmen “Bu yüz nasıl hissediyor olabilir?”, “Nereden anladın?” sorularını sorar; 36-48 aylık çocuklar için göz, kaş ve ağız bölümlerini parmağıyla göstererek ipucu verir. “Ağzı aşağı dönmüş; üzgün olabilir.” diyerek örnek oluşturur. Bir yüzün farklı nedenlerle aynı duyguyu yaşayabileceğini basitçe açıklar ve bütün duyguların kabul edilebilir olduğunu vurgular. Çocuklar seçtikleri yüzü taklit eder, ardından aynı duyguyu anlatan kartı bulup yüzün yanına koyarlar. Yanlış eşleştirmeler düzeltilmek yerine iki kart yeniden karşılaştırılır. Çocuklar masalara küçük gruplar hâlinde geçer. Her çocuk kesilmiş yüzlerden birini seçer. Öğretmen yüzü A4 kâğıdının ortasına nasıl yerleştirip az miktarda yapıştırıcıyla yapıştıracağını yavaşça gösterir. Gerektiğinde yapıştırıcıyı birlikte tutarak destek olur. Çocuklar pastel boyalarla seçtikleri yüzün gövdesini, kollarını ve bacaklarını tamamlar. Öğretmen “Bu kişi ne yapıyor?”, “Kolları nasıl durabilir?” diyerek çocukların fikirlerini çizime aktarmalarına yardım eder; belirli bir beden çizimi dayatmaz. Çalışmasını erken bitiren çocuk, kişinin bulunduğu yeri veya duygusunu anlatan renkleri ekleyebilir. Çalışmalar tamamlanınca çocuklar resimlerini taşıyarak oyun alanında bir çember oluşturur. İsteyen çocuk resmini gösterip “Bu kişi … hissediyor.” cümlesini öğretmenin desteğiyle tamamlar. Konuşmak istemeyen çocuk uygun duygu kartını kaldırabilir. Paylaşımın ardından resimler güvenli bir yere bırakılır ve çocuklar müzikli oyuna hazırlanır. Öğretmen “Müzik çalınca dans ediyoruz. Müzik durunca gösterdiğim karta bakıp duygu heykeli oluyoruz.” der; bir deneme yaparak yönergeyi modeller. Müzik açıldığında çocuklar birbirlerine çarpmadan istedikleri gibi yürür, sallanır veya dans eder. Müzik durduğunda öğretmen bir duygu kartı gösterir; çocuklar o duyguyu yüzleri ve bedenleriyle canlandırır. Kimse oyundan çıkarılmaz. Hareket etmeye devam eden veya ifadeyi oluşturmakta zorlanan çocuğa “Karta yeniden bakalım; ağzımız nasıl?” denilerek katılım fırsatı verilir. Birkaç turdan sonra çocuklar sırayla kart seçebilir. Son turda öğretmen iki farklı kartı art arda gösterir ve çocukların bir duygudan diğerine geçmesini sağlar. Çocuklar yeniden çembere alınır ve “Okulun ilk günü kendinizi nasıl hissetmiştiniz?”, “En sevdiğiniz oyuncağınız kırıldığında kendinizi nasıl hissedersiniz?”, “Sevdiğiniz birine onu sevdiğinizi nasıl gösterirsiniz?” ve “Oyunumuzda hangi duygu kartları vardı?” soruları görsellerle desteklenerek tek tek yöneltilir. Her çocuğa düşünmesi için zaman tanınır; cevap vermek yerine kart seçmesine de izin verilir. Son olarak çocuklara konuya ve yaşa uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları dağıtılır. Öğretmen kısa yönergeyi bir örnek üzerinde açıklar; çocuklardan aynı duyguyu gösteren yüzleri eşleştirmelerini veya söylenen duygu yüzünü pastel boyayla işaretlemelerini ister. Çocuklarla birlikte çalışma kâğıtları yapılır, ihtiyaç duyanlara seçenekler azaltılarak ve sözel ipucu verilerek destek olunur.