Memleketim Türkiye ve Mevlana

Öğretmen etkinlik öncesinde Türkiye haritasını çocukların görebileceği yere yerleştirir; Mevlana ve Konya flash kartlarını, hikâye kitabını, slayt gösterisini ve hoşgörü eğitici filmini hazırlar. Boya kalemleri, makaslar ve yapıştırıcılar masalarda paylaşılabilecek biçimde düzenlenir; çalışma kâğıtları etkinliğin sonuna kadar kaldırılır. Çocuklar yarım ay şeklinde oturduğunda öğretmen haritayı göstererek, “Bu, memleketimiz Türkiye’nin haritası. Türkiye’de insanlar, şehirler ve güzel yerler var.” der. Çocuklardan haritaya bakmaları, bildikleri bir şehir adı varsa söylemeleri istenir. Konuşmak istemeyen çocukların haritada bir yere parmaklarıyla göstermeleri ya da öğretmeni dinlemeleri kabul edilir. Öğretmen kısa ve somut sorularla sohbeti sürdürür: “Ailenle bir yere gittin mi?”, “Deniz mi gördün, dağ mı?”, “Hangi yemeği seversin?” Her çocuğa sıra verilir; yanıtlar “Evet, sen çay içmişsin.” gibi cümlelerle genişletilir. Öğretmen harita üzerinde yaşanılan il ya da ilçeyi gösterir ve “Burası bizim yaşadığımız yer.” der. Türkiye’nin Akdeniz, Karadeniz, İç Anadolu, Ege, Marmara, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere yedi bölgesi olduğunu, çocuklardan ezberlemelerini beklemeden, haritada işaret ederek söyler. “Karadeniz” ve “Ege” adlarını çocukların isterlerse birlikte tekrar etmelerine fırsat verir. Öğretmen, “Bazı yerlerin çok tanınan yiyecekleri ya da ürünleri vardır.” açıklamasını yapar. Coğrafi işareti, “Bir ürünün hangi yere ait olduğunu anlatan özel tanıtım işareti.” sözleriyle açıklar. Kayseri pastırması, Aydın inciri, Malatya kayısısı, Antep baklavası, Taşköprü sarımsağı ve Antakya künefesi adlarını yavaşça söyler; çocukların bildikleri bir adı tekrar etmelerine fırsat verir. “Bizim bulunduğumuz yerde neler meşhur olabilir?” sorusuna elma, çay ya da yerel ürün örnekleriyle ipucu verir. Doğru cevap aramak yerine her öneriyi dinler ve “Bu da bizim yerimizi tanıtabilir.” diyerek destekler. Öğretmen “Memleketim Türkiye” kitabının kapağını gösterir. “Kapakta neler görüyorsun?” ve “Bu kitabın adı ne olabilir?” sorularını sorar; kitabın adı, yazar ve resimleyenin adlarının bulunduğu yeri parmağıyla takip eder. Kısa bölümler hâlinde, resimleri çocuklara dönük tutarak kitabı okur. Her birkaç sayfada “Şimdi ne oldu?”, “Sence sonra nereye gidebilirler?” gibi tek soruluk duraklamalar yapar. Çocukların cevaplarını tekrarlayıp anlamlandırır. Tramvay için ray üzerinde giden araç, feribot için insanları denizde taşıyan büyük tekne, tekne için suda giden araç açıklamalarını resimler üzerinden yapar. Kitabın sonunda çocuklar öğretmenin yardımıyla başlangıçtan bir olayı, ardından gelen olayı ve sonu sözle ya da jestle sıralar. Mevlana ve Konya flash kartları gösterilir. Öğretmen, “Mevlana Konya’da yaşamış bir düşünürdür. İnsanlara nazik olmayı ve birbirimizi sevmeyi anlatmıştır.” der; “Gel, ne olursan ol, gel.” sözünü sakin bir sesle paylaşır. Hoşgörüyü, “Arkadaşımız bizden farklı düşünse de ona nazik davranmak ve onu dinlemek.” şeklinde somutlaştırır. Slayt gösterisinden Konya ve Mevlana görselleri incelenir; ardından hoşgörü eğitici filmi izlenir. Öğretmen filmi kısa noktalarda durdurup “Burada arkadaşına nasıl davranabilir?”, “Nazik olunca yüzümüz nasıl olur?” diye sorar. İsteyen çocuklar, aynı boya kalemini kullanmak isteyen iki arkadaşın “Sıra ile kullanalım.” demesini canlandırır. Geçiş için öğretmen tekerlemeyi söyler: “Ben, küçük kaplanım. Taştan taşa atlarım.” Çocuklar kendi yerlerinde öğretmeni izleyerek iki küçük zıplama, kollarını açma ve yavaşça oturma hareketini yaparlar. Öğretmen “Bedenimiz sakinleşti, şimdi öğrendiklerimizi söyleyelim.” diyerek grubu tekrar masalara yönlendirir. Değerlendirmede öğretmen “Bugün neler yaptık?”, “Hangi etkinliği yapmak hoşunuza gitti?”, “Okuduğumuz kitabın adı neydi?”, “Kitapta hangi şehirler vardı?”, “Coğrafi işaret ne demek?”, “Bulunduğun bölgenin meşhur nesi var?”, “Hoşgörü nedir?” ve “Mevlana kimdir?” sorularını yaşa uygun seçenekler, jestler ve kısa model cümlelerle sorar. Çocuklar çalışma kâğıtlarını öğretmenin yaş düzeyine uygun yönergeleri ve gerektiğinde bireysel desteğiyle boyar, isteyenler öğretmen gözetiminde kesip yapıştırır. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.