Salyangoz ve Sümüklü Böcek

Öğretmen etkinlikten önce görsel kartları, hikâye kitabını, büyüteçleri, etkinlik sayfalarını, boyama araçlarını, makas ve yapıştırıcıları hazırlar. Çocuklar öğretmeni görebilecekleri bir çemberde oturur. Öğretmen parmaklarıyla küçük sıçramalar yaparak “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım.” tekerlemesini söyler; çocuklar da oldukları yerde parmaklarını zıplatır. Tekerleme bitince öğretmen, “Şimdi kaplanlarımız sessizce oturuyor.” diyerek dikkatlerini toplar. Öğretmen, “Bahçede yaprakların üzerinde ışıl ışıl bir çizgi gördüm. Sizce bunu kim bırakmış olabilir?” diyerek merak uyandırır. Her çocuğa kısa konuşma sırası verir; söylenenleri “Sen bir böcek olabilir dedin.” şeklinde tekrarlar. Salyangoz ve sümüklü böcek görsel kartlarını yan yana gösterir. “İkisinin de yumuşak gövdesi var. Salyangozun sırtında sert bir kabuk var; sümüklü böceğin kabuğu yok.” cümlelerini kısa ve anlaşılır biçimde söyler. Çocuklar karttaki kabuğu parmaklarıyla gösterir; öğretmen “Sert olan hangisi?” ve “Kabuksuz olan hangisi?” sorularını yöneltir. Nemli, gölgeli yerleri sevdiklerini, yavaş hareket ettiklerini ve yaprak gibi bitkiler yediklerini açıklar. Öğretmen reçine görselini göstererek, “Bu reçine, çam sakızı diye de söylenir. Bazı ağaçların yaralı yerini korumak için yaptığı yapışkan bir sıvıdır.” der. Çocuklardan görsele bakarak “Kaygan mı, pürüzlü mü görünüyor?” sorusuna bir sözcükle yanıt vermelerini ister. “Görürsek önce bakarız; öğretmen söylemeden dokunmayız.” kuralını modelleyerek açıklar. Çocuklar salyangoz ve sümüklü böcek söylerken uzayan “Sssss” sesini birlikte çıkarırlar. Öğretmen yerde güvenli bir başlangıç ve dönüş alanı belirler. “Şimdi karnımız yerde, salyangoz gibi yavaşça ilerleyeceğiz; dur deyince duracağız.” yönergesini önce kendisi gösterir. Çocuklar küçük gruplar hâlinde kısa mesafede sürünür; sıra bekleyenler oturdukları yerden elleriyle yavaş hareket yapar. Ardından “Sümüklü böcek hızlı değil, acele etmeden gider.” denilerek yavaş-hızlı karşılaştırması yapılır. Amaç bitişe önce ulaşmak değil, güvenli hareket etmektir. Her çocuğun kendi hızını seçmesine izin verilir ve çabaları alkışlanır. Çocuklar yeniden çembere geçer. Öğretmen “Sümüklü Böcek Duvarda Gezecek” parmak oyununu yavaşça söyler ve hareketlerini gösterir: “Sümüklü böcek, duvarda gezecek; annesi onu yanağından öpecek; babası dişçi tıkır tıkır tıkır; annesi aşçı fokur fokur fokur; ablası manken tık tık tık; abisi boksör güm güm güm.” Çocuklar önce yalnız hareketleri, sonra kısa söz öbeklerini tekrar eder. Katılmak istemeyen çocuklar izleyebilir veya yalnızca hareket yapabilir. Öğretmen “Sümüklü Böcek Evini Arıyor” hikâyesini görsellerini göstererek kısa duraklamalarla okur. “Evini kim arıyor?”, “Salyangozun evi nerede?” ve “Reçine nasıl bir şey olabilir?” sorularını sorar. Çocukların işaret etmesine, tek sözcükle ya da kısa cümleyle yanıt vermesine fırsat tanır. Hikâyedeki salyangoz, sümüklü böcek ve reçine sözcükleri tekrar edilir. Öğretmen büyüteçleri tanıtır: “Büyüteç gözüme değil, nesneye yakın durur.” Çocuklar ikili küçük gruplarla bahçeye geçer. Öğretmen önceden belirlediği alanda her gruba bir büyüteç verir; çocuklar yapraklarda parlak iz, ağaç gövdelerinde reçine arar. Canlı görülürse dokunmadan, yerinden almadan büyüteçle bakılır. Reçine görülürse çocuklar yalnızca gözlemler ve koklamaz, koparmaz. Öğretmen “Parlak bir iz gördün mü?”, “Ağaçta yapışkan görüyor musun?” diye sorarak gözlemi destekler. Bulamayan çocuklara görsel karttan yeniden bakma ve öğretmenle birlikte arama seçeneği sunar. Belirlenen toplanma alanında çocuklar çember olur. Öğretmen, “Salyangoz ve sümüklü böcek daha önce hiç gördünüz mü? Nasıl ortamları severler? Neler yerler? Reçine nerelerde bulunur?” sorularını sırayla sorar. “Yerde sürünerek gitmek nasıl bir duygu?”, “Sürünürken hızlı mı yavaş mı gitmek daha kolay?” ve “Reçinenin dokusu pürüzlü mü, pürüzsüz mü?” sorularıyla deneyimlerini paylaşmalarını sağlar. Öğretmen doğru yanıtları kısa cümlelerle pekiştirir. Son olarak masalarda çalışma kâğıtları uygulanır; çocuklar salyangoz, sümüklü böcek ve reçineyi çizer, uygun görsel kartı seçip yapıştırır, boyama, makas kullanma ve yapıştırma sırasında gerektiğinde bireysel destek alır. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.