Sınıf kurallarını hatırlıyorum

“Sınıf Kurallarımız Neler?” etkinliği öncesinde öğretmen bilgisayarı hazırlar; büyük kâğıdı çocukların görebileceği yere asar. Renkli kâğıtları, boyaları ve çeşitli sanat materyallerini masalara güvenli biçimde yerleştirir. Kukla veya maskotu çember alanında saklar. Çocuklar ayakta yarım halka olur. “Yaşasın Okulumuz” şarkısı açılır. Öğretmen alkışla ritim tutmayı, olduğu yerde adım atmayı ve müzik durunca donmayı gösterir. Çocuklar seçtikleri hareketlerle şarkıya katılır. Şarkı bitince öğretmen, “Şimdi sessiz adımlarla minderlere gidiyoruz.” diyerek geçişe model olur. Kukla ortaya çıkarılarak “Merhaba, sınıfta ne yapacağımı bazen karıştırıyorum. Bana yardım eder misiniz?” denir. Çocukların kısa yanıtları alınır. Ardından bilgisayardan “Leyla Okul Kurallarını Öğreniyor” videosu izletilir. Dikkati desteklemek için video uygun yerlerde durdurularak “Leyla ne yaptı?” ve “Şimdi ne yapmalı?” soruları sorulur. Çocuklar konuşarak, işaret ederek veya hareketle yanıt verebilir. İzleme sonunda öğretmen, “Kural, birlikte rahat ve güvende olmamıza yardım eder.” açıklamasını yapar. Büyük kâğıda basit semboller çizilerek üç temel kural görünür hâle getirilir: yürüyen ayaklar, dinleyen kulaklar ve oyuncakları yerine koyan eller. Öğretmen her kuralı kısa cümleyle söyler ve hareketini gösterir: “Sınıfta yürürüz.”, “Konuşanı dinleriz.”, “Eşyaları yerine koyarız.” Çocuklar hareketleri tekrarlar. Sonra kaynak sorular yaşa uygun somut örneklerle ele alınır: “Kural sizce ne anlama gelir?”, “Okulumuzda ve sınıfımızda hangi kurallara ihtiyacımız olabilir?”, “Kurallar olmasaydı hayatımız nasıl olurdu?” Her çocuktan uzun açıklama beklenmez; söylenen fikirler öğretmen tarafından resim ve birkaç sözcükle büyük kâğıda kaydedilir. Hareket oyununda çocuklar sınıf içinde aralıklı durur. Öğretmen bir kural söyler; çocuklar uygun hareketi yapar. “Yürüyen ayaklar” denince yavaş yürür, “Dinleyen kulaklar” denince durup ellerini kulaklarına götürür, “Toplayan eller” denince yerden hayalî bir oyuncak alıp yerine koyarlar. Önce öğretmen model olur, sonra kukla bilerek yanlış hareket yapar. Çocuklar “Dur kukla!” deyip doğru hareketi gösterir. Oyun yarışma yapılmadan birkaç tur sürdürülür. Çocuklar üç-dört kişilik küçük gruplarla masalara geçer. Her grup büyük kâğıttaki kurallardan birini seçer. Öğretmen, “Kuralınızı renkli kâğıda çizin; isteyen boyayabilir, isteyen sanat materyalleri ekleyebilir.” der. Yürüyen ayak, dinleyen çocuk veya oyuncak toplayan el gibi kolay örnekleri çizerek model olur. Çocuklar aynı poster üzerinde sırayla iz bırakır; paylaşmakta zorlananlara iki boya arasından seçim sunulur. Öğretmen grubun söylediği kısa kural cümlesini postere yazar. Tamamlanan çalışmalar görünür bir sınıf köşesine asılır. Çemberde kuklayla “Sihirli Sözcükler” canlandırılır. Öğretmen kuklayı uzatıp “Lütfen verir misin?” der; kukla verince “Teşekkür ederim.” diyerek örnek olur. Çocuklar ister kuklayla ister öğretmenle “Günaydın”, “Lütfen”, “Teşekkür ederim” veya “Hoşça kal” ifadelerinden birini kullanır. Katılmak istemeyen çocuk arkadaşını izleyebilir ya da seçtiği sözcüğü grupla birlikte söyleyebilir. Ardından “Baş Parmağım” parmak oyunu oynanır. Baş parmak yardım etmeyi, işaret parmağı söz istemeyi, diğer parmaklar toplama ve selamlaşmayı temsil eder. Öğretmen dizeleri yavaş söyler, çocuklar parmak hareketlerini taklit eder. Son çemberde posterler gösterilerek “Bugün hangi yeni kuralları öğrendik?” ve “En çok hangi sihirli sözcüğü kullanmayı sevdiniz?” soruları sorulur. Her çocuk bir kuralı söyleyebilir, gösterebilir veya posterden işaret edebilir. Son olarak konuya ve yaşa uygun çalışma kâğıtları dağıtılır. Öğretmen yönergeyi kısa biçimde açıklar ve bir örnek gösterir: “Kurala uygun resmi bul ve boya.” Çocuklar çalışma kâğıtlarını boyalarla tamamlar; öğretmen gerektiğinde resmi işaret ederek, yönergeyi tekrarlayarak veya seçenekleri azaltarak destek verir ve çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte tamamlanır.