Sivri / Küt Kavramını Öğreniyorum

Öğretmen etkinlik öncesinde halıda iki kutu hazırlar; birine sivri ucu gösteren, diğerine küt ucu gösteren kart yerleştirir. Güvenle incelenebilecek sınıf nesneleri, kartlar, oyun hamurları, ritim çubukları ve büyüteçler hazırlanır. Kaktüs, çocukların erişemeyeceği bir masada durur. Kürdan ve çatal yalnızca öğretmenin elinde kalır; çocuklara bunların uçlarına dokunmadan, dikkatle bakılması gerektiği hatırlatılır. Çocuklar halıda öğretmenin karşısına oturur. Öğretmen küçük kaplan tekerlemesini yavaş hareketlerle söyler: “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” Çocuklar öğretmeni taklit ederek iki kez yerinde küçük zıplama yapar, sonra oturur. Öğretmen elinde bir silgi ve bir kürdan tutarak “Bakın, hangisinin ucu ince?” diye sorar. Çocukların işaret etmelerine, tek sözcükle ya da jestle yanıt vermelerine fırsat verir. “Ucu ince ve batabilen şeylere sivri deriz. Sivri şeylere dokunmadan bakarız.” der. Silgiyi göstererek “Ucu yuvarlak ya da düz, batmayan şeylere küt deriz.” açıklamasını yapar. Çocuklarla birlikte eller havada sivri için parmakları birleştirip uç yapar, küt için avuçlarını yuvarlaklaştırırlar. Öğretmen güvenli sınıf nesnelerini ve resimli kartları birer birer gösterir. Her nesnede kısa ve tek basamaklı yönerge verir: “Bak. Ucunu göster. Sivri mi, küt mü söyle.” Söylemek istemeyen çocuk, sivri veya küt el hareketini yaparak seçim yapabilir. Öğretmen çocukların cevaplarını “Evet, çatalın uçları sivri görünüyor.” ya da “Silginin köşesi batmıyor, küt.” biçiminde tekrar eder. Ardından kartları yere karışık koyar. Her çocuk sırayla bir kart alır, öğretmenin gösterdiği iki kutudan uygun olana bırakır. Karar vermekte zorlanan çocuğa öğretmen iki kutuyu işaret ederek “İnce uç mu, yuvarlak uç mu?” diye sorar; akranının cevabını beklemeden model sunar. Geçiş için öğretmen “Sivri uçlar küçük adım, küt uçlar ağır adım” der. Çocuklar ritim çubuklarıyla öğretmenin iki hafif vuruşunu dinler. “Sivri” denince parmak uçlarında iki küçük adım, “küt” denince ayaklarını yere sağlam basarak iki adım atarlar. Sandalyelerin etrafında yavaşça yürür, öğretmenin dur işaretinde yerlerinde donarlar. Çarpışmamak için kollarını kendilerine yakın tutmaları hatırlatılır. Oyun sonunda ritim çubukları birlikte yerine bırakılır. Masalarda her çocuğa oyun hamuru verilir. Öğretmen önce hamuru yuvarlayıp “Bu küt.” der; sonra bir ucunu iki parmağıyla inceltip “Bu sivri.” diye model olur. Çocuklardan önce bir küt top, sonra bir sivri uç yapmaları istenir. Çocuk isterse tek bir hamur parçasında hem küt hem sivri uç oluşturabilir. Öğretmen yanlarına giderek “Sivri ucunu göster.” ve “Küt yerini göster.” yönergelerini verir. Çocuklar ürünlerini yanlarındaki arkadaşına gösterir; arkadaşları el hareketiyle sivri ya da küt seçimi yapar. Doğru cevap vurgusu yerine deneme ve gözlem desteklenir. Öğretmen kaktüsü güvenli mesafeden gösterir: “Bu bir kaktüs. Gövdesi kalın, üzerinde dikenleri var.” Çocuklar sırayla öğretmenin tuttuğu büyüteçle, kaktüse yaklaşmadan bakar. “Dikenler ince mi?”, “Sivri mi küt mü?” soruları sorulur. “Dikenlere dokunmuyoruz; batabilir ve canımızı acıtabilir.” denir. Öğretmen kaktüsün sıcak ve az yağmurlu yerlerde yaşayabildiğini, gövdesinde su tutabildiğini yaşa uygun kısa cümlelerle açıklar. “Dikenler kaktüsü korumaya yardım edebilir.” diyerek çocukların gözlemlerini kabul eder. Çocuklar tekrar halıya gelir. Öğretmen Altın Top tekerlemesini ritmik ve yavaş biçimde söyler; “İğne battı canımı yaktı...” bölümünde çocuklar ellerini göğüslerinde birleştirip “Sivri batabilir.” der. Ardından değerlendirme için kartlardan birkaçını yeniden gösterir ve “Bugün ne öğrendik?”, “Kaktüs nasıl bir bitkidir?”, “Sivri olan nesneler nelerdir?”, “Küt olan nesneler nelerdir?” ve “Eline sivri bir nesne batarsa ne hissedersin?” sorularını sorar. Çocukların sözel, işaret ederek veya hareketle verdikleri yanıtlar dinlenir; “Sivri nesnelere dokunmadan yetişkine haber veririz.” güvenlik mesajı pekiştirilir. Son olarak çocuklara, resimlerdeki sivri ve küt nesneleri boyama ya da işaretleme yönergesi içeren çalışma kâğıtları dağıtılır. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.