Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen, etkinlik öncesinde bahçede güvenli bir toplama alanını belirler; karton, yapıştırıcı, parmak boyası veya sulu boya, boya kalemleri ve temiz, kuru toplanmış yaprakları erişilebilir biçimde hazırlar. Çocukları bahçede yarım ay şeklinde karşılar ve “Bugün yerdeki yaprakların önceden nerede olduğunu araştıracağız,” der. Kısa bir beden ısınmasında öğretmen kollarını dal gibi açarak model olur: “Rüzgâr esti, dallar sallandı; şimdi yaprak gibi yavaşça yere in.” Çocuklar birbirine çarpmadan kendi alanlarında dal, rüzgâr ve yere konan yaprak hareketlerini yapar. Öğretmen çocukları yakın çevreyi incelemeye davet eder. “Önce gözlerimizle bakıyoruz; sonra yalnızca yerde duran yapraklardan alıyoruz,” yönergesini verir. Yaprakların ağza götürülmeyeceğini ve koparılmayacağını kısa cümlelerle hatırlatır. Her çocuk isterse bir ya da iki yaprak seçer; seçmek istemeyen çocuk öğretmenin gösterdiği yaprakları inceleyerek katılabilir. Öğretmen “Yaprağın rengi ne?”, “Dokununca nasıl hissettirdi?” sorularını sorar; çocukların tek sözcüklü ya da işaretle verdikleri yanıtları kabul eder. Sınıfa geçişte çocuklar yapraklarını iki elleriyle taşıyarak sıraya girer. Sınıfta çocuklar yapraklarını karton üzerinde yan yana koyar. Öğretmen büyük-küçük, yeşil-sarı-kahverengi gibi somut farkları işaret eder; “Bu yaprak önceden ağacın dalındaydı,” diyerek ana kavramı tekrarlar. “Havalar serinleyince bazı ağaçlar yapraklarını döker. Yapraklar yere düşünce toprağa karışır,” açıklamasını kısa tutar. Çocukların “Yapraklar neden dökülmüştü?” sorusuna kendi sözleriyle cevap vermelerine zaman tanır. Öğretmen, seçilen yaprakların bir kısmına yapıştırıcı sürmeyi modelleyerek çocukların yapraklarını kartona bastırmalarını sağlar. Hazırlanan karton, çocukların görebileceği fen merkezine asılır. Ardından çocuklar masalarda yaprak baskısı yapar. Öğretmen bir yaprağın damarlı yüzüne az miktarda boya sürer, boyalı yüzünü kartona koyar ve avuç içiyle hafifçe bastırır. “Boya sür, koy, bastır, kaldır” sözleriyle her adımı gösterir. Çocuklar renk ve yaprak seçebilir; desteğe ihtiyaç duyan çocuğa öğretmen yaprağı sabit tutarak yardım eder. Baskılar kurumaya bırakılırken çocuklar yeniden yaprak hareketi yapar: “Rüzgâr hızlı,” denildiğinde küçük adımlarla sallanır; “Rüzgâr durdu,” denildiğinde çömelip sakinleşirler. Kuruyan baskılar çocuklara verilir. Öğretmen bir baskıyı gösterip “Bu sana neye benziyor?” diye sorar; çocukların baskıyı balık, ağaç, güneş ya da istedikleri başka bir şeye dönüştürmelerine olanak verir. Çocuklar boya kalemleriyle baskılarının çevresine çizimler yapar. Ürünler yan yana konur; isteyen çocuk çalışmasını gösterir, istemeyen çocuk öğretmenin onun adına söylediği sözcüğü dinleyebilir. Değerlendirmede “Etkinliğimizde neler yaptık?”, “Yaprakları kullanarak resim yapmak hoşunuza gitti mi?”, “Yapraklar neden dökülmüştü?”, “Çevremizde başka neler olur?”, “Daha önce yaprakları kullanarak bir çalışma yapmış mıydın?” ve “Yaprak toplamış mıydın?” soruları sorulur. Son olarak öğretmen çalışma kâğıtlarını dağıtır, çocuklara yaprakları gösteren bölümü boyama ya da uygun resmi işaretleme gibi yaşa uygun kısa yönergeyi modelleyerek açıklar ve ihtiyaç duyan çocuklara bireysel destek verir; çalışma kâğıtları çocuklarla tamamlanır.
Etkinliğimizde neler yaptık?
Yaprakları kullanarak resim yapmak hoşunuza gitti mi?
Yapraklar neden dökülmüştü?
Çevremizde başka neler olur?
Daha önce yaprakları kullanarak bir çalışma yapmış mıydın?
Yaprak toplamış mıydın?
Sınıfta akıllı tahtada açabilir, çizim yapabilir veya çıktı alabilirsiniz.