10 Sayısını Öğreniyorum

Öğretmen etkinlik öncesinde oyuncakları ve blokları küçük gruplar hâlinde hazırlar; fasulyeleri yalnızca yakından gözetimle kullanılacak şekilde ayırır. Açık alana ya da sınıfta boş bir bölüme tebeşirle 1’den 10’a kadar büyük, aralıklı sek sek kutuları çizer. Taşların avuç içine sığan, pürüzsüz ve atıldığında kimseye gelmeyecek büyüklükte olmasına dikkat eder. Çocuklar yarım ay şeklinde oturur. Öğretmen iki elini göstererek “Parmaklarımızı birlikte sayalım.” der; çocukların parmaklarını açıp kapatarak 1’den 10’a kadar yavaşça saymasına model olur. Ardından merak uyandırmak için tekerlemeyi söyler: “Ben, küçük kaplanım. Taştan taşa atlarım. Minderleri görünce üstlerine zıplarım.” Çocuklar isterlerse sözlere el çırpma ve küçük zıplama hareketleriyle eşlik eder. Öğretmen, “Bugün 10 sayısını bulacağız. On parmağımız var mı, birlikte bakalım.” diyerek iki açık eli yan yana getirir. Zemine tebeşirle önce 1, sonra yanına 0 çizer ve “Bu ikisi yan yana olunca 10 diye okuruz.” der. Çocuklar 10’u parmaklarıyla havada çizer; öğretmen her hareketi yavaşça gösterir. “10’dan önce hangi sayı vardı?” sorusuna zorlanan çocuklarla 1’den 10’a birlikte sayarak “9” cevabına ulaşır. “10’dan sonra 11 gelir; bugün 10’u iyice tanıyacağız.” diyerek bilgiyi kısa tutar. “Sağ Elimde Beş Parmak (Say Bak)” şarkısı söylenir. Öğretmen önce sağ elde 1’den 5’e, sonra sol elde 1’den 5’e kadar sayar; “Hepsi eder on parmak.” bölümünde çocukların iki elini göstermesini sağlar. Saymakta zorlanan çocuklar öğretmenin ellerini izleyebilir veya yalnızca son sayı olan “10”u söyleyebilir. Çocuklar üç-dört kişilik masalara geçer. Her grup blok ya da oyuncaklardan hangisini kullanacağını seçer. Öğretmen, “Bir nesneye dokun, bir sayı söyle; onuncuda dur.” yönergesini verir ve ilk üç nesneyi çocuklarla birlikte sayar. Çocuklar 10 nesneyi yan yana dizer. Sayı karıştığında öğretmen nesneleri yeniden ayırmadan, dokunarak baştan saymaya rehberlik eder. Fasulye kullanılacaksa çocuklar oturarak ve öğretmenin yakınında sayar; fasulyeler ağıza götürülmez. Her çocuğa oyun hamuru verilir. Öğretmen hamurdan uzun bir çizgi yaparak 1’i, yuvarlak yaparak 0’ı oluşturur ve ikisini yan yana koyar. Çocuklar kendi 10’larını yapar; isteyen çocuk hamurun rengini ve yerleşimini seçer. Ürünler masada yan yana incelenir, öğretmen “Burada hangi sayı var?” diye sorar. Çocuklar ayakta halka olur. Öğretmen “Yatakta 10 kişiydiler” tekerlemesini söylerken iki elini açar; her “biri düştü” sözünde bir parmağını indirir. Çocuklar öğretmenle birlikte 10’dan geriye doğru, yapabildikleri kadar sayar. Sonra hikâye kitabından “Karıncayiyen Hazine Arıyor” hikâyesi okunur. Resimlerdeki arkadaşlık davranışları konuşulur; öğretmen sayfa numaralarını göstererek sayıların kitapta hangi sayfada olduğumuzu anlamaya yardım ettiğini belirtir. Sek sek alanında öğretmen güvenli ilerlemeyi gösterir: Taş kutuya bırakılır, çizgilere basmadan iki ayakla ilerlenir ve geri dönülür. Tek ayakla zıplamak isteyen çocuk bunu deneyebilir; isteyen çocuk kutulara basarak yürür ya da taşı öğretmenin koymasını seçer. Çocuklar küçük gruplarla sırayla oynarken bekleyen arkadaşları ilerleyen çocuğa 1’den 10’a kadar eşlik ederek sayar. Oyun sonunda kaplan tekerlemesi tekrar edilir. Toplanma sırasında “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “Öğrenme merkezlerinde ne tür oyunlar oynadın?”, “Sayılar olmasaydı neler olurdu?”, “Neden rakam ve sayılara ihtiyaç duyarız?”, “1’den 10’a kadar sayar mısın?”, “10’dan geriye sayabilir misin?”, “On sayısından önce hangi sayılar var?” ve “Sınıftan 10 tane nesne getirir misin?” soruları kısa cevaplarla değerlendirilir. Öğretmen önceden hazırladığı çalışma kâğıtlarını dağıtır; “Nesneleri parmağınla say, 10 olanı boya ve 10’un üzerinden geç.” yönergesini modelleyerek açıklar. Çocuklar çalışma kâğıtlarını boya kalemleriyle yapar, ihtiyaç duyanlara sayarken tek tek dokunma ve yönergeyi tekrar etme desteği verilir; çalışma kâğıtları çocuklarla yapılacaktır.