Barış Manço'yu Tanıyoruz

Öğretmen, çocuklar gelmeden önce Barış Manço görsellerini çocukların görebileceği yere, dünya küresini ise yere yakın bir masaya yerleştirir. Farklı ülkelerden insan fotoğraflarını inceleme sırasında birer birer göstermek üzere hazırlar. Parmak boyaları ve küçük krepon kâğıdı parçaları sanat alanında çocukların ulaşabileceği biçimde düzenlenir. Çocuklar, Barış Manço’nun çocuk şarkılarından biri eşliğinde sınıfa girer. Şarkı bitince öğretmen çocukları yarım ay şeklinde oturtur ve “Şimdi ellerimiz dizimizde, gözlerimiz bende.” diyerek kısa bir dikkat toplama rutini uygular. Öğretmen Barış Manço görselini göstererek “Bu Barış Manço. O, çocuklar için şarkılar söyleyen bir sanatçıydı.” der. “Şarkıyı duydun mu?” sorusuna çocukların sözle, başını sallayarak ya da işaret ederek cevap vermesine fırsat verir. Barış Manço’nun çocukları sevdiği, eğlenceli programlar yaptığı ve pek çok yere gittiği kısa cümlelerle anlatılır. Öğretmen, “O, insanların kavga etmeden, birbirine iyi davranmasını isterdi. Buna barış deriz.” diyerek barışı somutlaştırır. “Arkadaşımıza nazik konuşmak, sırayla beklemek ve yardım etmek barışçıl davranışlardır.” cümlesiyle örnek verir. Öğretmen dünya küresini çocukların yakınına alır ve “Bu bizim dünyamız; üzerinde birçok yer var.” der. Çocuklar ikişerli olarak küreye yaklaşır, öğretmenin gösterdiği mavi ve farklı renklerdeki bölümlere bakar. Uzun açıklamalar yerine “Maviyi göster.”, “Bir renk seç.”, “Küre yuvarlak mı?” gibi tek basamaklı yönergeler kullanılır. Öğretmen küreyi yavaşça çevirir; çocukların dokunmak istemesi hâlinde sırayla kısa süre dokunmalarını sağlar. Ardından “Barış Manço dünyanın birçok yerine gitmiş.” diyerek gezme fikrini çocukların anlayacağı düzeyde ilişkilendirir. Farklı ülkelerden insan fotoğrafları gösterilir. Her fotoğraf için “Bu kişide ne görüyorsun?” ve “Kıyafeti hangi renk?” gibi betimlemeyi destekleyen sorular sorulur. Öğretmen, “İnsanların saçları, ten renkleri ya da giysileri farklı olabilir. Hepimiz saygıyı hak ederiz.” der. Çocuklar isterlerse kendi saçlarının rengi, giysisinin rengi veya boylarının arkadaşlarından farklı olabildiğini söyler. Hiçbir çocuk konuşmaya zorlanmaz; öğretmen farklılıklarla ilgili her paylaşımı “Hepimiz sınıfımızın değerli üyeleriyiz.” diyerek kabul eder. Çocuklar ayağa kalkar ve şarkı yeniden başladığında öğretmen “Müzik varken istediğin gibi yürü ve dans et; arkadaşına çarpmamak için kolların kendine yakın olsun.” yönergesini verir. Öğretmen önce yavaş adım, el sallama ve olduğu yerde dönme hareketlerini model olur. Müzik durduğunda çocuklar “barış heykeli” olur: eller kalpte, yüzlerde yumuşak bir ifade. Müzik yeniden başlayınca hareket sürer. Bu kısa oyun iki kez tekrarlanır; ardından öğretmenin “Şimdi minik adımlarla sanat masasına gidiyoruz.” yönlendirmesiyle çocuklar masalara geçer. Öğretmen küreyi ortaya koyar ve “Dünyamız mutlu, rengârenk ve barış içinde olsun.” der. Çocuklar istedikleri renkte krepon kâğıdından küçük bir parça seçer; öğretmenin gösterdiği gibi parmak boyası sürülmüş bölüme hafifçe bastırır. Sonra kendi seçtiği renkten çok az parmak boyasını avuç içine alır ve öğretmenin yardım ettiği sırayla küreye bir el izi bırakır. İstemeyen çocuk el izi yerine bir parmağını bastırarak iz yapmayı seçebilir. Öğretmen “Önce boya, sonra küreye bastır, şimdi ellerini uzak tut.” şeklinde kısa yönergeler verir; bekleyen çocuklar küre üzerindeki önceki izlerin renklerini söyler. Çalışma tamamlanınca çocuklar kürenin çevresinde toplanır. Öğretmen el izlerini göstererek “Bu izler, dünyada birlikte ve iyi yaşayalım demek.” der. Çocuklar sırayla “Nazik olurum.”, “Yardım ederim.” ya da seçtikleri başka kısa bir barış sözünü söyler; konuşmak istemeyenler elini kalbine koyabilir. Değerlendirmede “Barış Manço kimdir?”, “Barış Manço’nun şarkılarını daha önce duymuş muydun?”, “Dünya küresi üzerinde neler gördün?”, “Farklı ülkelerde yaşayan insanların özellikleri nelerdir?”, “Senin fiziksel özelliklerin arkadaşlarından nasıl farklı?” Dünyamızın barışçıl olması için neler yapabiliriz? Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.