Dünya Ülkelerini Tanıyorum / Farklı Kültürler

Öğretmen, dünya haritası veya küresini çocukların görebileceği yere koyar; yelek şablonlarını, boya kalemlerini, renkli kâğıtları, yapıştırıcıları, peçeteleri ve siyah kalemleri masalara hazırlar. Makaslar öğretmen yakınında tutulur. Çocuklar minderlere gelirken öğretmen “Ben, küçük kaplanım. Taştan taşa atlarım. Minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini söyler; çocuklar son sözcükleri ve zıplama hareketini taklit eder. Minderlere oturunca küreyi göstererek, “Bu bizim dünyamız. Dünyada çok çocuk ve çok ülke var.” der. Türkiye’yi işaret eder: “Biz burada, Türkiye’de yaşıyoruz.” Çocukların haritada gösterilen yere parmaklarıyla uzaktan işaret etmelerine fırsat verir. Öğretmen, dikkat süresini korumak için Türkiye, Japonya, Fransa ve Brezilya’dan yalnızca birer somut özellik seçer. “Türkiye’de simit yiyenler var. Fransa’da ay gibi kıvrık kruvasan yiyenler var. Japonya’da kâğıt katlayıp şekiller yapmayı sevenler var. Brezilya’da müzikle hareket eden çocuklar var.” der. Her anlatımdan sonra kısa ve tek sorular sorar: “Simit mi, kruvasan mı ay gibi?”, “Kâğıt katlamak ister misin?”, “Müzik duyunca bedenin ne yapmak ister?” Çocukların cevaplarını kabul eder; “Farklı olabiliriz, hepimiz arkadaşça selamlaşabiliriz.” diyerek saygılı dili vurgular. İnsanların farklı diller konuşabildiğini açıklar ve “Merhaba” kelimesini birlikte söyletir. “Biz Türkçe ‘merhaba’ ve ‘tamam’ deriz.” cümlesini modelleyerek çocukların tekrar etmesini sağlar. Öğretmen haritada ülkeleri tekrar işaret ederken çocukları yerinden kaldırır. “Şimdi dünya gezgini oluyoruz; yürürken birbirimize çarpmıyoruz.” der. Çocuklar sınıfta yavaşça yürür. Öğretmen “Türkiye!” dediğinde ellerini kalplerine koyup “Merhaba” derler; “Japonya!” dediğinde öğretmeni izleyerek küçük bir eğilme hareketi yaparlar; “Fransa!” dediğinde kollarıyla ay şekli oluştururlar; “Brezilya!” dediğinde yerlerinde iki küçük ritmik adım atarlar. Hareketler kısa tutulur, istemeyen çocuk alkışla katılmayı seçebilir. Ardından çocuklar yeniden minderlere geçer ve öğretmen, “Her yerde çocuklar oynar, yer, konuşur ve arkadaşlarıyla mutlu olur.” diyerek ortak yönleri belirtir. Sanat çalışması için çocuklar masalara ikişerli ya da üçerli oturur. Öğretmen yelek şablonundaki baklava dilimi ve çiçek desenlerini gösterir: “Bunlar kıyafetleri süsleyen küçük desenler. İstediğin renkleri seçebilirsin.” Önce bir motifi yavaşça boyayarak model olur. Çocuklar yeleğin yaka, cep ve desenlerini boya kalemleriyle boyar. Öğretmen “Bir renk seç, boya, sonra istersen başka renk seç.” gibi kısa yönergeler verir. Çocukların seçimlerini sözel olarak destekler; boyama sınırını aşan çocuklara eleştirmeden “Burayı da renklendirmiş oldun.” der. Boyaması biten çocuk, öğretmenin gösterdiği kalın dış çizgi boyunca makasla küçük kesikler yapmayı dener. Zorlanan çocuk için öğretmen şablonu tutar veya yeleği önceden dış çizgisinden ayırır; çocuk kesme yerine parçaları seçip yapıştırma görevini sürdürür. Çocuklar beyaz peçeteyi iki elleriyle hafifçe buruşturup kol gibi hazırlar. Öğretmen peçetenin ucuna küçük bir X işareti çizer; isteyen çocuk siyah kalemle bir X ya da küçük yıldız ekler. Peçeteler yeleğin arkasındaki omuz bölümüne yapıştırılır. Çocuklar yeleklerini seçtikleri renkli kâğıdın ortasına yapıştırır. Öğretmen “Yeleğinin en sevdiğin yeri hangisi?” diye sorarak her çocuğun ürününü anlatmasına fırsat verir. Çalışmalar kurumaya bırakıldıktan sonra çocuklar karşılıklı iki sıra olur. Öğretmen “Buzlar Ülkesi” müzikli oyununda sesiyle yavaş bir ritim tutar; çocuklar ritme göre yürür. “Buz!” dediğinde herkes güvenli biçimde olduğu yerde donar, “Güneş!” dediğinde iki kez alkışlayıp yürümeye devam eder. Oyun sonunda çocuklar minderlere döner. Öğretmen değerlendirme sorularını kısa ve seçimli biçimde sorar: “Bugün neler yaptık?”, “En çok hangi etkinliği yaparken eğlendin?”, “İzlediğimiz ülkelerden hangisi ilgini çekti?”, “Başka ülkelerde çocuklar ne yiyebilir?”, “Başka hangi ülkeyi tanımak istersin?” Çocukların söz, işaret ya da mimiklerle verdikleri cevaplar değerlendirilir. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.