Eğri / Düz Kavramı

Öğretmen, eğri bir beden duruşuyla sınıfa girer; çocukların görebileceği güvenli bir noktada durur ve “Bedenim şimdi düz mü, eğri mi? Neresine bakarak bunu düşündün?” diye sorar. Çocukların yanıtlarını dinledikten sonra önce dik ve gergin biçimde, sonra yumuşakça yana kıvrılarak iki duruşu modeller. “Düz çizgi hiç dönmeden gider; eğri çizgi ise yol alırken kıvrılır.” açıklamasını yapar. Cetvelin uzun kenarını çocuklara gösterir; parmakla kenarı takip eder ve “Bu kenar düz mü, eğri mi?” sorusuyla somutlaştırır. Çocuklar sırayla cetvelin kenarını parmaklarıyla yoklar. Öğretmen eğri nesne resimli büyük tabloyu ve düz nesne resimli büyük tabloyu görünür alana yerleştirir. Her çocuğa bir eğri ya da düz nesne kartı verir. “Önce resmine dikkatle bak, sonra arkadaşına düz mü eğri mi olduğunu söyle, en son uygun tablonun boş yerine yerleştir.” yönergesini verir ve bir kart üzerinde üç basamağı örnekler. Çocuklar iki keşif grubunda çalışır; amaç hızlı olmak değil, kartın çizgi biçimine birlikte karar vermektir. Kararsız kalan çocuk kartını arkadaşına gösterir; öğretmen “Nesnenin hangi kısmı dönüyor, hangi kısmı dümdüz gidiyor?” sorusuyla düşünmesini destekler. Her çocuk sırası geldiğinde kartını uygun tabloya koyar ve “Ben bunu eğri/düz tabloya koydum; çünkü…” cümlesini kendi sözcükleriyle tamamlar. Eşleme bitince çocuklar tabloların karşısında yarım çember olur. Öğretmen kartları birlikte işaret ederek “Tahtada kaç tane eğri nesne, kaç tane düz nesne var?”, “Hangi renkleri fark ettiniz?”, “Bir nesnede hem düz hem eğri bölüm olabilir mi?” sorularını yöneltir. Çocuklar kartları birer birer sayar, renkleri söyler ve farklı düşüncelerini gerekçelendirir. Öğretmen doğru cevabı hemen vermek yerine iki kartı yan yana getirerek çocukların yeniden incelemesine fırsat tanır. Ardından çocuklar ikili eşlerle masalara geçer. Öğretmen üzerinde eğri ve düz çizgiler bulunan A4 kâğıtlarını dağıtır. Her çift bir çizgiyi seçer; önce parmağıyla çizginin başlangıcından sonuna yürür, sonra bunun neye benzediğini konuşur. “Bu çizgi sana neyi hatırlatıyor?”, “Arkadaşının düşündüğü resim ne renk?”, “Resmindeki çizgiler eğri mi, düz mü?” soruları ile çocukların hayal kurması ve arkadaşını dinlemesi sağlanır. İsteyen çocuk seçtiği çizgiyle ilgili kısa bir anlatım yapar; öğretmen her fikrin çizginin biçimine dayandığını vurgular. Öğretmen “Kâğıtlarımız masada kalsın; şimdi rüzgârsız havada düz duran ağaçlar gibi ayağa kalkıp çember olalım.” diyerek geçişi yönetir. Çocuklar birbirlerine çarpmayacak aralıkla yerleşir. Öğretmen önce her duruşu gösterir, sonra iki basamaklı yönergeler verir: “Düz bir apartman ol ve kollarını yanında tut.”, “Eğri bir ağaç ol, gövdeni güvenle yana bük.”, “Düz bir kalem ol; sonra eğri bir direğe dönüş.” Hafif rüzgâr sözünde çocuklar yerlerinde küçük ve kontrollü salınımlar yapar; rüzgâr durduğunda seçtikleri düz ya da eğri duruşta donarlar. Hareket etmek istemeyen çocuk, bulunduğu yerde yalnızca kollarıyla biçimi gösterebilir. Çemberde sakinleşen çocuklarla “Sınıfta kaç gruba ayrıldık?”, “Etkinliğimiz eğlenceli miydi?”, “Bu dramayı başka nasıl oynayabilirdik?”, “Eğri olurken zorlandınız mı?”, “Hangi nesneler eğri, hangileri düzdü?” ve “Eğri ve düz şekilleri bedeninizle nasıl gösterdiniz?” soruları konuşulur. Öğretmen çocukların açıklamalarını dinleyerek eğri ve düz kavramlarını tekrar eder. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır; çocuklara önce düz çizgiyi cetvelin kenarıyla karşılaştırmaları, sonra eğri çizgiyi parmaklarıyla takip edip öğretmene göstermeleri açıklanır ve gereksinim duyan çocuklara bireysel destek verilir.