Eğri / Düz Kavramı

Öğretmen etkinlik öncesinde eğri nesne resimli büyük tablo ile düz nesne resimli büyük tabloyu çocukların görebileceği biçimde hazırlar. Eğri ve düz nesne kartlarını, eğri-düz çizgili A4 kâğıtlarını ve cetveli yakınına koyar. Çocukları oturma alanında yarım çember olmaya davet eder. Sınıfa bedenini yana doğru kıvırmış biçimde girer ve kısa süre bu şekilde kalır. “Bedenim düz mü, eğri mi? Parmağınla havada benim duruşumu göster.” diyerek merak uyandırır. Çocukların sözlü yanıtını, işaret etmesini ya da bedenleriyle göstermesini kabul eder. Ardından doğrulup “Şimdi düz oldum. Düz, cetvelin kenarı gibi gider; eğri ise dönerek gider.” der. Cetvelin uzun kenarını havada tutarak düzlüğünü gösterir; kolunu kıvırarak eğriyi yeniden modeller. Öğretmen büyük tabloları gösterir ve yalnızca bir yönerge verir: “Bu tablo eğri olanlar, bu tablo düz olanlar için.” Bir eğri kartı seçip “Bu çizgi dönüyor; ben bunu eğri tablonun önüne koyuyorum.” diye düşünmesini sesli anlatır. Bir düz kartla aynı modeli tekrar eder. Her çocuğa bir kart verir; kartı incelemesi için kısa süre tanır. Çocuklar sırayla kartlarını uygun olduğunu düşündükleri tablonun önüne bırakır. Bekleyen çocuklar yerinde kartını tutarak arkadaşını izler. Kararsız kalan çocuğa “Çizgi dönüyor mu, dümdüz gidiyor mu?” sorusu sorulur; çocuk isterse öğretmenle birlikte karar verir. Kartlar tamamlandığında iki tablo, eğri ve düz grupları olarak birlikte adlandırılır. Öğretmen kartları parmağıyla göstererek “Sınıfta kaç gruba ayrıldık?” diye sorar ve “İki grup: eğri grubu, düz grubu.” diyerek çocukların tekrar etmesini destekler. Öğretmen her tablodan birkaç kart seçer; çocuklar karttaki nesnenin rengini söyler, parmaklarıyla çizginin yönünü havada izler. “Hangi nesneler eğri, hangileri düzdü?” sorusunu sorar. Çocukların tek sözcüklü yanıtlarını genişletir: “Evet, muz eğri.” Sayma için kartlara birlikte dokunarak, küçük sayılarla “Eğri tabloda kaç kart görüyoruz?” diye sorar. Amaç doğru sayıyı bulmaktan çok, birer birer dokunarak saymaya katılmaktır. Sonra çocuklar eğri-düz çizgili A4 kâğıtlarının bulunduğu yerlere geçer. Öğretmen geçişi “Kartımızı bıraktık, şimdi parmaklarımız çizgileri gezecek.” cümlesiyle sakin biçimde yönlendirir. Her çocuk kâğıdındaki bir düz çizgiyi parmağıyla yukarıdan aşağıya, bir eğri çizgiyi ise yavaşça takip eder. Öğretmen önce kendi kâğıdında gösterir ve “Düz çizgide cetvel gibi gidiyorum; eğride dönüş yapıyorum.” der. Çocuklara “Bu eğri çizgi sana neye benziyor?” diye sorar; yol, muz, yılan gibi her uygun hayalî yanıta değer verir. Konuşmak istemeyen çocuk çizgiyi parmağıyla gösterebilir. Yanındaki arkadaşının fikrini dinlemeleri için “Arkadaşının resmi ne renk? Çizgisi eğri mi, düz mü?” sorularını kısa ve anlaşılır biçimde kullanır. Öğretmen “Kâğıtlar yerinde kalıyor; şimdi rüzgârsız havada düz duran ağaçlar gibi ayağa kalkalım.” diyerek çocukları geniş bir çembere alır. Çocuklara birbirlerine çarpmayacak kadar alan bırakmalarını gösterir. Önce herkes düz ağaç olur; sonra “Rüzgâr geldi, eğri ağaç olalım.” yönergesiyle bedenlerini güvenli ve rahat ettikleri kadar yana eğerler. Öğretmen sırasıyla düz apartman, eğri direk ve düz kalem olmalarını ister; her yönergeyi kendi bedeniyle önce gösterir. “Ne renk bir ağaç olduk, nasıl bir şekle sahip olduk?” sorusuna sözle ya da hareketle yanıt vermelerine fırsat verir. Çemberde kısa bir sakinleşmenin ardından çocuklar yerlerine döner. Öğretmen “Etkinliğimiz eğlenceli miydi?”, “Eğri olurken zorlandınız mı?”, “Eğri ve düz şekilleri bedeninizle nasıl gösterdiniz?” ve “Bu dramayı başka nasıl oynayabilirdik?” sorularını sorar; çocukların yanıtını, mimiklerini ve katılımını gözlemler. Hazırlanan çalışma kâğıtları çocuklarla yaşlarına uygun kısa yönergeler eşliğinde yapılacaktır.