Evim ve Yaşadığım Çevre

“İşte Benim Evim Oyunu” için öğretmen, farklı adreslere gönderilmiş zarfları çocukların inceleyebileceği biçimde hazırlar; resim kâğıtlarını, boya kalemlerini ve çocuk dosyalarını masalara yerleştirir. Çocuklar yarım ay biçiminde oturur. Öğretmen bir zarfı gösterip “Bu nedir? Üzerinde neler görüyorsunuz?” diye sorar. Çocukların zarfı sırayla tutmasına, yazıları ve işaretleri incelemesine fırsat verir. Ardından “Mektubun doğru eve gidebilmesi için üzerinde adres bulunur. Adres, evin bulunduğu yeri anlatır.” der. Bir zarfın üzerindeki yazıyı parmağıyla göstererek kısa bir model sunar; çocuklardan okuma beklemez. Zarflar küçük gruplara dağıtılır. Çocuklar yazının bulunduğu yeri parmaklarıyla gösterir ve zarfları birbirlerine verir. Öğretmen “Zarfın üzerinde yazı var mı?”, “Yazılar aynı mı, farklı mı?” gibi kısa sorular sorar. Daha sonra “Biz de evimizin çevresini düşüneceğiz. Evinizin yanında ne görüyorsunuz?” diyerek çocukların park, yol, dükkân, ağaç veya durak gibi bildikleri yerleri söylemelerini destekler. Her yanıt kabul edilir; konuşmak istemeyen çocuk, hareketle anlatabilir. Tam adreslerin yüksek sesle paylaşılmasının gerekmediği açıklanır. Öğretmen resim kâğıdına önce basit bir ev şekli, ardından yanına bir ağaç veya yol çizerek model olur ve “Önce evimi, sonra çevresinde gördüğüm bir şeyi çiziyorum.” der. Çocuklardan kendi evlerini ve çevresinde hatırladıkları bir veya iki şeyi çizmelerini ister. Boya kalemlerini seçmeleri için zaman tanır. Masalar arasında dolaşarak “Evin nerede?”, “Yanına ne çizmek istersin?” gibi tek aşamalı yönlendirmeler yapar; çocukların resimlerini kendisi tamamlamaz. Erken bitiren çocuk, resmine kapı, pencere veya çevrede gördüğü başka bir ayrıntı ekleyebilir. Resimler tamamlanınca öğretmen çocuk dosyalarını tek tek inceler. Dosyada bulunan bilgiden yararlanarak semt, sokak veya apartman adını çocuğun resminin uygun bir yerine yazar ve yazarken “Bu yazı, evinin bulunduğu yeri anlatıyor.” der. Bilgisi bulunmayan veya apartmanda yaşamayan çocuklar için yalnızca bilinen yer bilgisi kullanılır; eksik bilgi nedeniyle çocuk üzerinde baskı kurulmaz. Çocuklar öğretmenin yazdığı bölümü parmaklarıyla gösterir. Ardından boya kalemleri bırakılır ve “Şimdi ellerimizle bir ev kuracağız.” denilerek hareket alanına geçilir. Öğretmen “İşte Benim Evim” parmak oyununu kısa bölümler hâlinde modelleyip çocuklarla tekrarlar: Parmak uçları birleştirilerek ev yapılır; işaret parmağıyla baca ve kapı, başparmaklarla zil gösterilir. “Zııır” denilerek zile basılır. Baş ve eller sağa sola sallanırken saat için “Tik tak” sesi çıkarılır. Parmaklar yerde yürütülerek küçük kedi canlandırılır; “Miyav” denir ve süt içme hareketi yapılır. “Şır şır” sesiyle musluk gösterilir, ardından eller yıkanır gibi hareket ettirilir. Tren için kollar hareket ettirilip “Çuf çuf”, araba için direksiyon çevirme hareketi yapılıp “Bip bip” denir. “Hav hav” sesiyle küçük fino canlandırılır; eller kapanarak evin kapısı kapatılır ve “Hoşça kalın çocuklar.” denir. Her bölüm önce yavaşça gösterilir, sonra çocukların istediği hareketler bir kez daha tekrarlanır. Çocuklar resimleriyle yeniden çembere gelir. İsteyen çocuk evini ve çevresine çizdiği bir ayrıntıyı gösterir; konuşmak istemeyen yalnızca resmindeki yeri işaretleyebilir. Öğretmen değerlendirme için “Mektupların yerine ulaşabilmesi için neye ihtiyaç vardır?”, “Evinizin bulunduğu semt, sokak ve apartmanın adını biliyor musunuz?”, “Parmak oyununda en çok hangi hareketi yapmayı sevdiniz?” ve “Evinizin çevresinde neler var? Resminizde neler çizdiniz?” sorularını sırayla sorar. Yanıtları kısa biçimde genişletir ve farklı evlerde yaşamanın doğal olduğunu vurgular. Etkinliğin sonunda konuya ve yaşa uygun çalışma kâğıtları dağıtılır. Öğretmen yönergeyi kısa cümlelerle açıklar ve ilk örneği parmağıyla gösterir. Çocuklar çalışma kâğıtlarını boya kalemleriyle tamamlar; öğretmen gerektiğinde bireysel sözel destek verir ve çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte tamamlanır.