Haberleşme Araçları + İletişim

Öğretmen etkinlikten önce iki köpük bardağın tabanına makasla küçük delikler açar, ipi deliklerden geçirip düğümler; çocukların kullanacağı ipli telefonları hazırlar. Bardakların kenarlarında keskin bölüm kalmadığını kontrol eder. Boya kalemleri, yapıştırıcı, şönil ya da rafya ve büyük, yutulamayacak taşlar erişilebilir fakat öğretmen denetimindeki masalara yerleştirilir. Çocuklar yarım ay biçiminde otururken öğretmen elindeki bardaklı telefonu gösterir ve “Bugün sesimizi bir arkadaşımıza nasıl ulaştırabiliriz, bakacağız.” der. Hep birlikte, öğretmenin hareketlerini taklit ederek “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım.” tekerlemesini söylerler. “Atla” denildiğinde iki ayakla yerinde zıplar, “dur” denildiğinde bedenlerini dondururlar. Böylece kısa ve hareketli bir başlangıç yapılır. Öğretmen “En son kiminle konuştun?” ve “Onunla nasıl konuştun; yüz yüze mi, telefonla mı?” sorularını birer birer sorar. Konuşmak istemeyen çocuk başparmakla seçim yapabilir ya da arkadaşını dinleyebilir. Öğretmen çocukların yanıtlarını “Annenle telefonla konuştun.” gibi kısa cümlelerle tekrar eder. “Telefon yokken insanlar haber vermek için mektup gönderebilirdi. Mektubu postacı getirir.” açıklamasını yapar; mektuptaki pulun, mektubun gönderildiğini gösteren küçük bir işaret olduğunu söyler. “Telefona cevap verirken ne diyebiliriz?” sorusuna çocuklarla “Alo, merhaba.” diyerek yanıt bulur. Telefonu yapan kişinin adının Graham Bell olduğunu kısa biçimde paylaşır; ezberlemelerini beklemez. “Telefonda ekrana gelen yazı ya da resim de mesaj olabilir.” diyerek mektup ile dijital mesajın ikisinin de haber vermeye yaradığına dikkat çeker. Öğretmen ipli telefonu iki çocukla modelleyerek tanıtır: “İpi gergin tutuyoruz. Bir kişi konuşuyor, diğeri kulağını bardağa yaklaştırıp dinliyor.” Çocuklar ikili olur; bir çocuk bardağa “Alo, sana merhaba diyorum.” der, arkadaşı dinler ve sonra görevler değişir. Öğretmen her ikiliye kısa süre verir, ipin gevşediğinde sesin azaldığını birlikte fark etmelerini sağlar. “İp gerginken sesi daha iyi duydun mu?” sorusuyla somut gözlemlerini dinler. Bardaklar ağıza sokulmaz, ip boyna dolanmaz; öğretmen bu kuralları göstererek hatırlatır ve tüm denemeleri yakından izler. Ardından öğretmen “Şimdi zaman makinesiyle geçmişe gidiyoruz.” der. Çocuklar sınıfta yavaşça yürür; “Mektup!” denildiğinde havada kısa çizgiler çizer, “Sabit telefon!” denildiğinde ellerini kulaklarına götürüp “Alo!” der, “Görüntülü konuşma!” denildiğinde karşısındaki arkadaşına el sallar. Her çocuk istediği hareketi yapar; hız ya da doğru yapma üzerinden karşılaştırma yapılmaz. Öğretmen “Sen hangisiyle haber göndermek istersin?” diye sorar ve tek sözcüklü yanıtları da kabul eder. Masalara geçildiğinde her çocuk kendi köpük bardağını boya kalemleriyle telefon gibi süsler. Öğretmen önceden kestiği şönil ya da rafyayı çocukların seçimine göre yapıştırmalarına yardım eder; isteyen taşları bardak çevresine öğretmenle birlikte yapıştırabilir. Öğretmen ipleri bağlayarak iki süslü bardağı eşleştirir ve çocuklar hazırladıkları nostaljik telefonla yeniden kısa bir selamlaşma yapar. Toparlanma sırasında öğretmen “Telefon bip bip, alo kim arıyor?” diyerek ritim tutar; çocuklar “Alo!” diyerek karşılık verir. Sonra “Bak postacı geliyor, selam veriyor” şarkısını el sallama, yürüyüş ve teşekkür etme hareketleriyle söylerler. Çemberde “Bugün neler yaptık, neler öğrendik?”, “Haberleşme araçları hangileridir?”, “Haberleşme araçları ile nasıl haberleşiriz?”, “Pul nedir?”, “Sevdiğin bir arkadaşın sana mektup yazsa ne hissedersin?” ve “Bugün en çok hangi etkinliği sevdin?” soruları yöneltilir. Öğretmen her yanıtı kabul eder, gerekirse “Telefonla mı, mektupla mı?” şeklinde iki seçenek sunar. Son olarak öğretmenin hazırladığı çalışma kâğıtları dağıtılır; çocuklara resimdeki haberleşme aracını boya kalemiyle boyamaları ve gösterdikleri aracı söylemeleri istenir, yönerge tek tek modellenir ve gereksinim duyan çocuklara bireysel destek verilir.