I / ı Sesini Öğreniyorum (Noktasız I)

Öğretmen etkinlikten önce tahtanın bir köşesine büyük I, yanına küçük ı yazar; diğer köşeye basit bir ıspanak tarlası çizer. Ispanak tarlası için kullanılacak çalışma kâğıtlarını, sulu boya, su kapları ve fırçaları masalara çocukların rahat ulaşacağı biçimde hazırlar. Her masada suyun yalnızca boyama için kullanılacağını ve fırçaların ağıza götürülmeyeceğini kısa cümlelerle hatırlatır. Çocuklar öğretmenin karşısında yarım ay şeklinde oturur. Öğretmen, “Bugün ııııspanak derken duyduğumuz ı sesini dinleyeceğiz,” der ve sesi uzatarak model olur. Çocuklar isterlerse sesi öğretmenle birlikte tekrar eder, istemeyenler dinleyip başıyla katılabilir. Öğretmen tahtadaki I ve ı işaretlerini göstererek “Bu I ve ı; ikisi de ı sesini bize hatırlatır,” açıklamasını yapar. Parmağıyla önce büyük I’yı, sonra küçük ı’yı izler; çocuklardan havada birer kez yukarıdan aşağıya çizme hareketi yapmalarını ister. Öğretmen “Ispanak derken ilk duyduğumuz ses ne?” sorusunu sorar ve çocukların cevap vermesi için bekler. Ardından “ılık” ve “ıslak” sözcüklerini yavaşça söyler. Çocuklar ı sesini duyduklarında ellerini dizlerine hafifçe vururlar. Her çocuk cevap vermeye zorlanmaz; öğretmen doğru ya da gelişmekte olan cevapları “Evet, ıspanakta ı sesini duyduk,” diyerek destekler. Çocukların söylediği uygun örneklerden biri ya da ikisi tahtaya yazılır ve içindeki ı sesi daire içine alınır. Öğretmen kısa bir Neşeli Ispanak Hikâyesi anlatır: “Küçük ıspanak tarlada büyümüş, yağmur yağınca yaprakları ıslanmış.” Hikâye sırasında çocuklar yağmur için parmaklarını oynatır, büyüyen ıspanak için yavaşça yukarı uzanır. Öğretmen, “Ispanak sebze mi, meyve mi? Hangi renk? Ispanakla neler yapılabilir?” sorularını sorar. Ispanağın yeşil bir sebze olduğunu, sebzelerin büyümemize ve güçlü kalmamıza yardımcı olduğunu yaş düzeyine uygun biçimde açıklar. Masalara geçişte öğretmen “Küçük kaplanım, taştan taşa atlarım; şimdi masama yürür, yerime otururum,” tekerlemesini söyler. Çocuklar birbirlerine çarpmadan masalarına yürür. Öğretmen çalışma kâğıdındaki tarlayı gösterir; fırçayı sulu boyaya dokundurup kâğıda dik biçimde bastırarak yaprak izi oluşturmayı iki kez model olur. Çocuklar seçtikleri yeşil tonlarıyla ıspanak tarlasına fırça baskıları yapar. İsteyen çocuk sık yapraklı, isteyen çocuk seyrek yapraklı bir tarla oluşturur. Öğretmen “Fırçanı bastır, kaldır; şimdi başka yere bastır,” gibi tek basamaklı yönergelerle destek verir ve çocukların ürünlerini karşılaştırmaz. Boyama tamamlanınca çocuklar fırçalarını su kabının kenarına dikkatlice bırakır ve boş alanda ayakta halka olurlar. Öğretmen Ispanak Adam Şarkısı’nı söyler; çocuklar gözlerini kapatma, kaşlarını çatma, kulaklarına dokunma, burnunu tutma, ağzını kapatma, “şşşş” yapma, yanaklarını şişirme, çenesine dokunma ve kollarını kaldırma hareketlerini yaparlar. Her harekette kısa süre “öylece kalma” oyunu oynanır. Bir hareketi yapmak istemeyen çocuk yalnızca şarkıya eşlik edebilir ya da öğretmeni izleyebilir. Çocuklar yeniden oturur ve isteyenler ıspanak tarlasını gruba gösterir. Öğretmen değerlendirmede “Bugün neler yaptık, hangi etkinlik seni mutlu etti? Ispanak hangi renktir? Ispanak sebze midir meyve midir? Ispanağın faydaları nelerdir, ıspanak sever misin?” sorularını sorar. “A, E, I sesi ile başlayan bir kişi, hayvan, bitki ya da nesne ismi söyleyebilir misin?” sorusunda çocuklara düşünme süresi verir; gerektiğinde sesi kendisi söyleyerek çocukların yalnızca tekrar etmesine fırsat tanır. Etkinliğin sonunda öğretmen çalışma kâğıtlarını dağıtır, “Resimlere bak, ı sesiyle başlayan resmi bul ve yanına daire yap,” yönergesini önce kendi kâğıdında parmakla göstererek açıklar. Çocuklar çalışma kâğıtlarını yaparken öğretmen yanlarına giderek yönergeyi tekrar eder, parmağıyla işaret ederek gerektiğinde bireysel destek verir; çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte tamamlanır.