Konumları Keşfediyorum – Önünde, Arkasında, Yanında

Öğretmen etkinlikten önce minderleri yarım daire biçiminde yerleştirir, hareket alanındaki kaymaya yol açabilecek eşyaları düzenler. Boncuk dolu kavanozun kapağını sıkıca kapatır; kavanoz çocukların eline verilmez. Çalışma sayfalarını ve boya kalemlerini masalarda hazır tutar. Çocuklar minderlere yerleştiğinde öğretmen, “Ellerimiz beni dinlemeye hazır mı?” diyerek kısa “Aç kapa” parmak oyununu model olur. “Aç kapa, aç kapa; ellerini çırp. Ellerini arkana koy. Aç kapa; ellerini yanına koy. Aç kapa; burnuna dokun. Aç kapa; ellerini kucağına koy.” der. Her yönergeden sonra çocuklara hareketi yapmaları için kısa süre verir; zorlanan çocuğa yanında yavaşça model olur. Öğretmen el kuklasını çıkarır: “Bu, arkadaşımız Ayşe. Ayşe minderin yerini karıştırmış; ona yardım eder miyiz?” Kuklayı önce kendi kucağına, sonra bir minderin arkasına, önüne ve yanına koyar. Her seferinde tek ve kısa soru sorar: “Ayşe nerede?” Çocukların işaret etmelerine, tek sözcükle ya da “arkasında/önünde/yanında” demelerine fırsat verir. Ardından kuklayı minderin ortasına koyar ve “Şimdi Ayşe minderin ortasında.” diyerek kavramı açıkça tekrar eder. İsteyen çocuk, öğretmenin yakınında kuklanın yerini değiştirebilir; arkadaşları da bulunduğu yeri söyler. Öğretmen doğru yanıtlara “Evet, minderin yanında.” biçiminde modelleyici geri bildirim verir. Ayşe, “Boncuklarım kavanozda ses çıkarıyor; acaba nereye giderler?” der. Öğretmen kavanozu çocukların görebileceği biçimde hafifçe sallar ve çocukların sesi dinlemesini ister. “Siz şimdi güvenli alandaki boncuklarsınız. Kavanoz sesi varken yerinizde küçük küçük zıplayın; ses durunca donun.” yönergesini verir. Önce öğretmen hareketi gösterir, sonra çocuklar iki ayakla küçük zıplamalar yapar. Zıplamak istemeyen çocuk bulunduğu yerde dizlerini büküp açarak boncuk olabilir. Öğretmen kavanozu durdurduğunda “Donduk.” diyerek herkesin güvenli biçimde durmasına destek olur. Öğretmen, “Eyvah, kavanozun ağzı açıldı; boncuklar yavaşça yuvarlanıyor.” diyerek çocukları yumuşak ve boş alanda kontrollü hareket etmeye çağırır. “Kapıya doğru yürü; şimdi kapının önünde dur.”, “Masaların yanına git; yanında bekle.”, “Sandalyenin arkasına geç; arkada dur.” ve “Halının ortasına gel.” gibi yalnızca birer konum içeren yönergeler verir. Çocukların koşmadan, birbirine dokunmadan ve seçtikleri rahat hareket biçimiyle ilerlemelerini hatırlatır. Her duruşta yakındaki birkaç çocuğa “Sen neredesin?” diye sorar; çocuk konuşmak istemezse yeri gösterebilir. Öğretmen söylenen konumu tekrar ederek pekiştirir. Son turda çocuklar halının ortasında toplanır. Öğretmen, “Boncuklar birbirini buldu.” der; çocuklar isterlerse yan yana durup ellerini nazikçe tutarak bir boncuk dizisi oluşturur, istemeyen çocuk da dizinin yanında kendi alanında durabilir. Hep birlikte yavaşça iki adım ilerler ve dururlar. Minderlere dönüş için öğretmen kavanozu bir kez hafifçe sallar: “Boncuklar minderlerine dönüyor.” der. Çocuklar en yakın minderlerine yürüyerek gelir ve kucaklarında elleriyle otururlar. Değerlendirmede kuklayı yeniden kullanır ve kısa, somut sorular sorar: “Kukla arkadaşımız Ayşe ilk olarak nereye oturdu?”, “Kuklamız en son nereye oturdu?”, “Oyunumuzda boncuklar masanın neresine yuvarlandı?”, “Boncuklar gibi yuvarlandığınızda ne hissettiniz?” ve “Sence boncuklar neden farklı yerlere yuvarlandı?” Çocukların cevaplarını bekler; gerekirse kuklayı minderin önüne ya da arkasına koyarak soruyu yeniden somutlaştırır. Her çocuğun katılımı, sözel cevap, işaret etme veya hareketle gösterme yoluyla kabul edilir. Öğretmen çocukları küçük gruplar hâlinde masalara yönlendirir. Çalışma kâğıtları dağıtılır, boya kalemleri paylaşılır ve “Resme bak; istenen yeri bul, sonra o bölümü boya.” yönergesi bir örnek üzerinde kısa biçimde açıklanır. Önünde, arkasında, yanında ve ortasında kavramlarını içeren çalışma kâğıtları çocuklarla yapılır; yönergeyi anlamakta veya kalemi kullanmakta zorlanan çocuklara öğretmen gerektiğinde bireysel destek verir.