Marakas salla

Öğretmen, içine sürpriz yumurta ve plastik yumurta kapları koyduğu kutuyu çocukların görebileceği yere getirir. Kutuyu sallamadan tutar ve “Kutuda bugün ses çıkaracak bir şey olabilir mi?” diyerek merak uyandırır. Her çocuğun kısa bir tahmin söylemesine ya da kutuyu işaret etmesine fırsat verir. Kutu açılınca sürpriz yumurtalar dağıtılır; çocuklar yumurtanın yuvarlak-oval biçimini elleriyle inceler. Öğretmen, “İçindeki plastik yumurtayı saklıyoruz; birazdan onunla müzik aleti yapacağız.” der. Küçük parçaların ağza götürülmediğini, malzemelerin yalnızca öğretmenin gösterdiği yerde kullanıldığını kısa ve net biçimde hatırlatır. Öğretmen zemine renkli bantla kısa bir başlangıç ve bitiş çizgisi hazırlar. Çocuklar çizginin arkasında aralıklı durur. Öğretmen plastik yumurtayı yere koyup avuç içiyle yavaşça yuvarlama hareketini modeller: “Yumurta yere yakın gidiyor, arkadaşımıza çarpmıyor.” Çocuklar sırayla yumurtalarını bitiş çizgisine doğru yuvarlar. Amaç kazanmak değil, yumurtayı kontrollü hareket ettirmektir; çocuk ister yakın mesafeden başlar, ister yeniden dener. Her denemeden sonra sınıf “Yuvarlandı!” diyerek katılır. Öğretmen “Hızlı mı gitti, yavaş mı gitti?” sorularıyla çocukların deneyimini söze dökmesini destekler. Öğretmen bir ritimle “Yumurtalar kutuya, eller masaya” der; çocuklar plastik yumurta kaplarını kutuya bırakıp masalara geçer. Masalarda her çocuk için iki plastik kaşık, plastik yumurta kabı, renkli bant, kurdela veya rafya bulunur. Mercimek, pirinç, kum, fasulye, boncuk ve çakıl öğretmenin önünde, ayrı kaplarda tutulur. Öğretmen malzemeleri gösterip adlarını söyler ve “Bugün birini seçiyoruz; seçtiğimiz şey marakasımızın sesini yapacak.” der. Küçük yaş grubu için çocuklar yalnızca bir dolgu malzemesi seçer. Öğretmen yumurtayı açık ve sabit tutar; çocuk plastik kaşıkla seçtiği malzemeden iki küçük kaşık alıp yumurtaya koyar. Desteğe gereksinim duyan çocuk öğretmenin eliyle birlikte kaşığı tutabilir. Dökülen malzemeler öğretmen tarafından toplanır; çocuklar yere düşen parçaları elleriyle almaya yönlendirilmez. Öğretmen yumurtayı kapatır, iki kaşığın arasına yerleştirir ve bantlama işlemini çocukla birlikte tamamlar. Çocuk bantın ucunu tutar, bastırır ya da seçtiği kurdelayı öğretmene verir; böylece kendi marakasının yapımına etkin biçimde katılır. Marakaslar kapandıktan sonra öğretmen “Önce dizimizde sessizce bekletiyoruz, sonra birlikte sallıyoruz.” yönergesini verir. Çocuklar sırayla marakasını kulağına yaklaştırmadan, önde ve aşağıda tutarak hafifçe sallar. “Seninki tıkır mı dedi, şıpırtı mı dedi?” sorusuyla sesleri dinlerler. Öğretmen farklı seslerin içine konan malzemelerden kaynaklandığını, “İçindekiler farklı olunca ses de değişebilir.” cümlesiyle somutlaştırır. Müzik sistemiyle “Marakası Salla” şarkısı açılır. Öğretmen önce marakası sağa-sola, sonra yukarı-aşağı sallamayı modelleyerek çocuklara tek yönlü kısa yönergeler verir. “Marakası salla, sağa sola salla” bölümünde çocuklar yerlerinde sallanır; “yukarıda-aşağıda salla” bölümünde hareketi yapar. “Etrafında döne döne salla” denildiğinde çocuklar kendi alanlarında yavaşça bir tur döner ya da dönmek istemezse olduğu yerde marakasını sallar. Şarkı durduğunda herkes marakasını dizine koyup donar; başlayınca yeniden hareket eder. Böylece dinleme, durma ve başlama becerileri oyun içinde desteklenir. Çocuklar çemberde marakasını göstererek isterse hangi malzemeyi seçtiğini ve sesini paylaşır. Öğretmen “Bugün hangi kavramı öğrendik?”, “Marakaslarımızda hangi malzemeleri kullandık?”, “Başka ne tür malzemelerle marakas yapılabilir?”, “Marakaslarımız neden farklı sesler çıkarıyordu?” ve “Şarkımızı beğendin mi?” sorularını kısa yanıtlar, işaret etme veya ses taklidiyle kabul eder. Etkinliğin sonunda çalışma kâğıtları dağıtılır, yaşa uygun yönerge açıklanır ve gerektiğinde bireysel destek verilerek çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte yapılır.