Mevsimlerden sonbahar

Öğretmen krem, sim, kâğıt havlu, ıslak mendil, sabun ve suyu deney alanında erişimi kontrollü olacak biçimde hazırlar; çalışma sayfaları ile kalemleri etkinliğin sonunda kullanılmak üzere masalara koyar. Çocukları yarım ay biçiminde oturtur ve “Mevsimlerden sonbahar geldi. Sonbaharda hava nasıl olabilir?” diye sorar. Yanıtları kabul ederek rüzgâr, serinlik ve yağmur sözcüklerini kısa cümlelerle tekrarlar. Ardından “Serin bir sonbahar gününde dışarı çıkarken ne giyebiliriz?” sorusunu yöneltir. Çocuklar mont, yağmurluk veya çizme giyiyormuş gibi bedenleriyle canlandırır. Öğretmen önce kendisi model olur; katılmak istemeyen çocukların hareketleri izlemesine izin verir. Öğretmen “Şimdi sonbahar rüzgârında hareket eden yapraklar olalım.” der. Çocuklar sınıfta birbirlerine çarpmadan yavaşça yürür. “Rüzgâr esti.” denildiğinde kollarını sallayıp döner, “Rüzgâr durdu.” denildiğinde çömelir. Hızlı koşulmaz ve hareketler birkaç kısa tur tekrarlanır. Son turda öğretmen “Yapraklar müzik alanında toplandı.” diyerek çocukları yanına çağırır. Öğretmen “Sağlıklı Olmak İçin” şarkısını kısa bölümler hâlinde söyler; çocuklar her bölümün ardından tekrar eder. “Temiz olmalıyız” sözlerinde eller ovalanır, “spor yapmalıyız” sözlerinde yerinde yürüme hareketi yapılır. Şarkı daha sonra çocukların rahat edebileceği hızda birlikte söylenir. Öğretmen “Sonbaharda da sağlıklı kalmak için uygun giyinir, hareket eder ve ellerimizi temizleriz.” diyerek deney alanına geçiş yapar. “Bilginin Mucitleriyiz Biz. Okulumuzu çok severiz. Zamanı gelince deneyler yapar, araştırır inceleriz.” sözlerini söyleyerek çocukları küçük gruplar hâlinde masaya alır. “Sabundan Kaçan Mikroplar deneyinde hangi temizleme yolunun daha etkili olduğunu gözleyeceğiz.” der. Simin yalnızca mikropları temsil ettiğini, göze ve ağza yaklaştırılmaması gerektiğini açıklar. İstemeyen çocuk gözlemci olabilir. Öğretmen her çocuğun elinin üstüne çok az krem sürer ve bir tutam sim serper. Çocuklar simli ellerine bakar; “Sim nerelere yapıştı?” sorusuna işaret ederek veya kısa sözlerle yanıt verir. Öğretmen önce kâğıt havluyla silmeyi gösterir. Çocuklar dener ve kalan simi inceler. Ardından ıslak mendille siler; çıkan ve kalan simi karşılaştırırlar. Sonra lavabo düzeni oluşturulur. Çocuklar sırayla yalnız suyla ellerini yıkar ve sim kalıp kalmadığına bakar. En son öğretmen sabunlama hareketini yavaşça modeller: avuçları, el üstlerini ve parmak aralarını ovalar. Çocuklar sabun ve suyla ellerini yıkayıp kâğıt havluyla kurular. Öğretmen “En çok sim hangi yöntemde temizlendi?” diye sorar ve “Ellerimizi temizlemek için sabun ile suyu birlikte kullanırız.” sonucunu çocuklarla tekrarlar. Deney süresince öğretmen yakın gözetim sağlar ve bekleyen çocuklara gözlem yapma görevi verir. Çocuklar yeniden çembere gelir. “Biz hangi mevsimdeyiz?”, “Sonbahar mevsiminde hangi kıyafetleri giyeriz?”, “Deneyimizin ismi neydi?”, “Deneyde hangi malzemeleri kullandınız?” ve “Mikropların yok olması için neler yapmalıyız?” soruları tek tek yöneltilir. Her çocuğa düşünme süresi verilir; konuşmak istemeyenler hareketle gösterebilir. Son olarak “Bilginin Mucitleriyiz Biz. Okulumuzu çok severiz. Zamanı gelince masamıza geçer, çalışır çabalarız.” denilerek masalara geçilir. “Sonbahar Mevsimi ve Mevsimine Uygun Giyinelim” çalışma kâğıtları ile kalemler dağıtılır. Öğretmen yönergeyi kısa biçimde açıklar, ilk örneği parmağıyla gösterir ve çocukların uygun sonbahar giysilerini seçerek işaretlemesine rehberlik eder. Kalem kullanmakta zorlananlara elini yönlendirmeden sözel ve görsel destek verir; çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte tamamlanır.