Mıknatıs öğreniyorum

Öğretmen çocuklar gelmeden önce iğne, çivi, metal para ve bardağı masanın orta bölümüne, mıknatısı da kendi yanında hazırlar. İğne, çivi ve küçük mıknatısların yalnızca öğretmen tarafından kullanılacağını planlar. Çocuklar yarım ay biçiminde oturunca, “Bugün masadaki şeyleri gözlerimizle dikkatle inceleyeceğiz; küçük parçaları ağzımıza götürmüyoruz.” der. Her çocuğa bakma fırsatı vererek “Hangisi büyük?”, “Nerelerde kullanılır?”, “Bardak masanın neresinde?”, “Kaç tane nesne görüyorsun?” sorularını kısa ve tek tek sorar. Çocukların işaret etmesini, bir-iki sözcükle yanıt vermesini kabul eder ve söylediklerini tekrar ederek destekler. Öğretmen, “Bu nesnelerin yerini değiştirmek istiyorum ama elimi masanın üzerine koymayacağım. Sizce nasıl yapabiliriz?” diyerek merak uyandırır. Fikirleri dinledikten sonra mıknatısı gösterir: “Bu mıknatıs. Bazı metal nesneleri kendine yaklaştırabilir.” Çocuklar mıknatısa dokunmadan önce öğretmenin gösterimini izler. Öğretmen mıknatısı metal paraya yaklaştırır, paranın hareketini görünür kılar ve “Para geldi mi, gelmedi mi?” diye sorar. Aynı denemeyi bardağa yaklaştırarak “Bardak geldi mi?” diye karşılaştırır. İğne ve çiviyi öğretmen güvenli uzaklıkta tutar; mıknatısın bu nesnelere yaklaştığını gösterir. “Sence mıknatıs hangisini çeker?” sorusuna çocukların önce tahmin etmelerine, ardından sonucu söylemelerine fırsat verir. Çocuklar ikişerli küçük gruplar hâlinde masaya davet edilir. Öğretmen metal parayı masanın bir ucuna koyar ve mıknatısı çocuğun eliyle birlikte, paraya değdirmeden yaklaştırır. Çocuk para hareket edince “Mıknatısla gezinti yaptı.” der. Her çocuk sırayla mıknatısı tutar; arkadaşı gözleriyle parayı izleyip “geldi” ya da “gelmedi” der. Öğretmen kısa yönergeler kullanır: “Yaklaştır. Bekle. Bak.” Çocuklar isterse metal para ile yeniden deneme yapar, isterse bardağın mıknatısa yaklaşmadığını bir kez daha gözlemler. Sırasını bekleyen çocukların elleri dizlerinde olur; öğretmen herkesin denemeye katılmasını sağlar. Ardından çocuklar ayakta, masalardan uzak ve güvenli aralıklarla “mıknatıs yürüyüşü” oynar. Öğretmen “Mıknatıs uyuyor.” dediğinde çocuklar çömelir; “Mıknatıs yaklaşıyor.” dediğinde yavaşça ayağa kalkıp iki küçük adım atar; “Mıknatıs durdu.” dediğinde donarlar. Hız yerine dikkat ve güvenli hareket vurgulanır. Öğretmen çocukları alkışla değil, “Hepiniz dur işaretini fark ettiniz.” diyerek takdir eder ve masalara sakin biçimde dönmelerini sağlar. Her çocuğa kil hamuru verilir. Öğretmen hamuru avuç içinde yuvarlayıp bastırarak örnek gösterir: “Kendi buzdolabı süsün için yuvarlak, uzun ya da istediğin başka bir şekli yapabilirsin.” Çocuklar hamuru sıkıştırır, yuvarlar ve parmaklarıyla izler oluşturur. Öğretmen, seçimlerini sözel olarak ifade etmeleri için “Nasıl bir süs yapıyorsun?” diye sorar. Şekli tamamlanan her çocuğun hamurunun arka yüzüne küçük mıknatısı öğretmen yerleştirir ve hamuru mıknatısın çevresine bastırarak sabitler. Küçük mıknatıslar çocukların eline verilmez. Çocuklar süslerini yan yana koyup arkadaşlarının çalışmalarını inceler. Paylaşımda her çocuk isterse süsünü gösterir ve “Mıknatıs parayı çekti.” ya da “Bardak gelmedi.” gibi kısa bir gözlem söyler. Öğretmen değerlendirmeyi “Bugün hangi etkinliği yaptık?”, “Nesneleri toplarken zorlandınız mı?”, “Mıknatıs olmasaydı nesneleri nasıl toplardık?”, “Daha önce böyle bir etkinlik yapmış mıydınız?” sorularıyla yürütür. Son olarak çalışma kâğıtlarını dağıtır, resimlerde mıknatısın çektiği nesneyi işaretleme yönergesini modelleyerek açıklar ve gereksinim duyan çocuklara bireysel destek verir. Ardından çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte yapılacaktır.