Sanat ve Sanatçıyı Öğreniyorum

Öğretmen etkinlik öncesinde minderleri yarım ay biçiminde yerleştirir; boya kalemleri, makaslar, yapıştırıcılar ve çocuk sayısı kadar hazırlanmış çalışma kâğıdını masalara dağıtmadan hazır bulundurur. Kaplumbağa Terbiyecisi görselini içeren büyükçe çalışma kâğıdı örneğini yanında tutar. Çocukları “Sanat ve Sanatçıyı Öğreniyorum” etkinliğine davet eder. “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini söyler; çocuklar sırayla, birbirine dokunmadan minderlerine geçer. Minderinde rahat bir oturuş bulan çocuklara, “Bugün duygularımızı ve düşüncelerimizi nasıl anlatabileceğimizi keşfedeceğiz.” der. Öğretmen “Sanat nedir biliyor musunuz?” sorusunu sorar ve her cevabı dinler. Ardından, “Sanat; insanların duygu ve düşüncelerini resim, müzik, sözler ya da heykellerle anlatmasıdır. Bu işleri yapan kişilere sanatçı denir.” açıklamasını kısa örneklerle yapar. “Resim yapan sanatçıya ressam, müzik yapan sanatçıya müzisyen, şiir yazana şair diyebiliriz.” der. Çocuklar sırayla havaya resim çizer, ellerini mikrofon gibi tutup sessizce şarkı söyler, kollarıyla heykel duruşu oluşturur. Öğretmen, sanatçıların eserlerini sanat müzesi veya sanat galerisinde başkalarıyla paylaşabildiğini belirtir. Öğretmen büyük çalışma kâğıdındaki Kaplumbağa Terbiyecisi görselini göstererek “Bugün Osman Hamdi Bey adlı ressamı tanıyoruz. O ressamlığın yanında bilimle ilgilenmiş ve müze kurulmasına katkı sağlamış bir sanatçıdır.” der. Görsele bakmak için çocuklara sessizce kısa bir süre verir. “Bu tabloda neler görüyorsunuz? Sizce bu adam ne yapıyor olabilir? Kaplumbağalar ne yapıyor sizce? Neden yanında müzik aleti var?” sorularını tek tek sorar; çocukların birbirinin sözünü dinlemesine rehberlik eder. “Bu resimdeki kişi kaplumbağaları sevgi ve sabırla yönlendirmeye çalışıyor olabilir. Bazen öğretmek ve öğrenmek zaman alır.” açıklamasını yapar. Çocuklardan cevaplarına “Çünkü…” diyerek bir neden eklemelerini ister. Dikkati tazelemek için öğretmen “Kaplumbağa, ressam, galeri” hareket oyununu başlatır. “Kaplumbağa” dendiğinde çocuklar minderlerinin yanında yavaş ve küçük adımlarla yürür; “ressam” dendiğinde havaya büyük bir resim çizer; “galeri” dendiğinde seçtikleri bir sanat eseri gibi hareketsiz kalırlar. Öğretmen yönergeleri yavaş-hızlı vererek oyunu sürdürür, çocukların çarpışmaması için kendi alanlarında hareket etmelerini hatırlatır. Ardından herkes minderine döner ve nefesini sakinleştirir. Öğretmen “Ben bir küçük ressamım” diyerek Renkler Şarkısı’nın ilk dizesini söyler, çocuklar tekrar eder. Pembe, sarı, yeşil, mavi ve turuncu renklerini içeren dizeleri birer birer söyleyerek çocukların eşlik etmesini sağlar. “Bir ressam renkleri seçerken neye dikkat edebilir?” sorusuyla çocukların renk seçimlerinin farklı olabileceğini vurgular. “Ressam Tavşan gibi merakla bakıp kendi resmimizi oluşturacağız.” diyerek masalara geçişi düzenler. Çocuklar tekerlemeyi fısıldayarak sırayla masalarına yürür. Masada öğretmen çalışma kâğıdındaki kalın çizgili kaplumbağa parçalarını, fon alanını ve boya bölümünü gösterir. Önce iki-üç renk seçme, sonra kaplumbağaları çizgi üzerinden kesme, son olarak parçaları istedikleri yere yapıştırıp resmi boya kalemleriyle tamamlama sırasını modelleyerek açıklar. Çocuklar kaplumbağaların yönünü ve resimdeki renkleri kendileri seçer. Makası sapından tutmaları, keserken kâğıdı diğer elleriyle çevirmeleri ve yapıştırıcıyı az sürmeleri hatırlatılır. Desteğe ihtiyaç duyan çocuk için öğretmen kesilecek çizgiyi parmağıyla gösterir; daha hızlı bitiren çocuk resme müzik aleti, yol veya yeni renkli ayrıntılar ekler. Çalışmalar tamamlanınca çocuklar ürünlerini masalarında bırakır ve küçük bir galeri yürüyüşü yapar. Her çocuk iki arkadaşının resmine bakar; isterse “Resminde … rengini gördüm.” veya “Kaplumbağaların … yapıyor gibi görünüyor.” cümlesini kurar. Öğretmen, resimlerin birbirinden farklı olmasının sanatın doğal bir parçası olduğunu vurgular. Değerlendirmede “Bugün neler yaptık? Değerlendirmede bugün neler yaptık ve en çok hangi etkinliği sevdiniz sorularını sorar. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.