Toplama Yapmayı Öğreniyorum

Öğretmen, çocuklar gelmeden önce yere tebeşir ya da bantla yan yana iki büyük daire, aralarına artı işareti ve karşılarına sonuç alanı oluşturur. Masalara her küçük grup için lego veya renkli bloklar, oyuncak hayvanlar, kâğıt, kalem ve kuru boyaları yerleştirir. Çocuklar yarım ay biçiminde oturduğunda öğretmen iki elini ayrı ayrı göstererek “Bu elimde olanlarla öbür elimde olanları bir araya getirirsem ne olur?” diye sorar. Yanıtlar dinlenir; ardından “Toplama, nesneleri bir araya ekleyip hepsinin kaç tane olduğunu bulmaktır.” açıklaması yapılır. Çocuklar öğretmenin elindeki iki ve bir bloktan oluşan örneği birlikte sayar. Öğretmen yere çizilen ilk daireye bir oyuncak hayvan koyar ve “Burada kaç hayvan var?” diye sorar. Çocuklar saydıktan sonra ikinci daireye iki hayvan koyar. Artı işaretini göstererek “Artı, buradakileri bir araya getireceğimizi söyler.” der; hayvanları sonuç alanında yan yana getirip birlikte sayar. Eşittir işareti gösterilerek “Eşittir, sonucumuzun kaç olduğunu gösterir.” açıklaması yapılır. Öğretmen bir örneği daha çocukların yardımıyla kurar; her iki grubu önce ayrı ayrı, sonra birleşince tekrar saymaları için yavaş ve net yönergeler verir. Hareketli katılım için çocuklar sırayla iki daireden birine geçer. Öğretmen “İlk daireye iki çocuk, ikinci daireye bir çocuk gelsin.” der. Çocuklar dairelerdeki arkadaşlarını sayar; öğretmenin “Artı!” işaretiyle sonuç alanına yürür ve toplamı birlikte söyler. Farklı çocukların katılabilmesi için sayılar bir ile dört arasında tutulur; katılmak istemeyen çocuk, gelen arkadaşları sayma ya da sonucu söyleme görevini seçebilir. Öğretmen her tur sonunda “Önce kaçtı, kaç ekledik, şimdi kaç oldu?” sorularını sorar ve doğru sayma stratejisini modelleyerek tüm çocukların sürece katılımını destekler. Çocuklar üçer-dörder kişilik masalara geçer. Her grup blokları ya da oyuncak hayvanları kullanmayı seçer. Öğretmen iki aşamalı bir problem verir: “İki kırmızı bloğu ayırın. Yanına üç mavi blok ekleyin. Şimdi hepsini dokunarak sayın.” Gruplar nesneleri iki ayrı küme hâlinde yerleştirir, birleştirir ve sonucu söyler. Öğretmen grupları dolaşarak “Hepsini sayarken aynı nesneyi iki kez saymadın mı?”, “Sonucu nasıl buldun?” diye sorar. Zorlanan çocukla nesneler sıraya dizilir ve çocuk sayarken her nesneye dokunması için destek verilir. Hazır olan gruplara, toplamı beşi geçmeyen kendi iki kümeli problemlerini kurmaları ve başka bir gruba sormaları önerilir. Ardından her çocuk kâğıdına iki ayrı küçük alan çizer ya da öğretmenin çizdiği iki alanı kullanır. Seçtiği blok veya hayvanlardan iki grubu kâğıda kuru boyayla resmeder; grupların arasına artı, sonuna eşittir işaretini öğretmenin modelini izleyerek ekler. Çocuklar isterlerse sayıları kalemle yazar, isterlerse sonucu noktalarla gösterir. Eşli paylaşımda çocuklar resimlerini arkadaşına gösterip “Önce … vardı, … ekledim, toplam … oldu.” cümlesini kurar. Öğretmen birkaç gönüllünün çözümünü sınıfa taşıyarak farklı yolları görünür kılar; sonuçtan çok nesneleri birleştirip doğru sayma çabalarını takdir eder. Değerlendirme çemberinde öğretmen “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “En çok hangi etkinliği yaparken eğlendin?”, “Günlük hayatta toplama işlemini nerelerde kullanabiliriz?”, “Toplama işlemi yaparken zorlandın mı?” ve “Artı ve eşittir işareti ne işe yarar?” sorularını yöneltir. Çocuklar söz, işaret etme veya nesneyle gösterme yoluyla yanıt verebilir. Etkinliğin sonunda hazırlanan çalışma kâğıtları çocuklarla birlikte uygulanır.