Toplama Yapmayı Öğreniyorum

Öğretmen çocuklar gelmeden önce halıda bant ya da tebeşirle yan yana iki küçük daire ve bunların karşısına bir sonuç alanı oluşturur. Dairelerin arasına büyük bir artı, sonuç alanının önüne eşittir işareti çizer. Yakınına az sayıda lego/renkli blok ve oyuncak hayvan koyar; masalara kâğıt, kalem ve kuru boyaları hazırlar. Çocuklar halvede yarım ay şeklinde oturunca öğretmen bir oyuncağı göstererek, “Bu hayvan yalnız mı? Yanına bir arkadaş gelirse ne olur?” diye sorar. Çocukların “iki olur” yanıtlarını kabul eder, “Bugün şeyleri bir araya getirmeyi, yani toplama yapmayı deneyeceğiz.” der. Her çocuğun görebilmesi için kısa, somut ve tek aşamalı yönergeler verir. Öğretmen ilk daireye bir blok koyar: “Burada kaç blok var? Parmağınla göster, birlikte söyleyelim: bir.” İkinci daireye bir blok ekleyip “Burada da bir blok var. Şimdi iki taraftaki bloklar arkadaş olsun ve sonuç alanında buluşsun.” der. Çocuklardan blokları sonuç alanına taşımalarını ister; birlikte dokunarak “bir, iki” diye sayarlar. Öğretmen, “Artı işareti yanına ekle demektir. Eşittir işareti ise sonunda kaç olduğunu gösterir.” açıklamasını yapar. İşaretleri ezberletmek yerine her örnekte jestle destekler: artıda iki eli birleştirir, eşittirde sonucu işaret eder. Çocuklar ister blokla ister oyuncak hayvanla denemeyi seçer. Öğretmen 1+1, 1+2 ve 2+1 örnekleriyle ilerler; toplamı beşi geçirmeden her iki grubu da ayrı ayrı saydırır. Bir çocuk nesneleri taşırken diğerleri elleriyle saymaya katılır. Yanıt vermekte bekleyen çocuklara “Önce burayı sayalım.” diyerek model olur; yanlış yanıtta “Birlikte tekrar bakalım.” diyerek baskı kurmadan nesneleri yeniden sayar. Ardından ikili küçük gruplar oluşturur. Her gruba birkaç blok ya da hayvan verir. “Bir hayvan buraya koy. Arkadaşın bir hayvan daha eklesin. Birlikte sonuç alanına götürüp sayın.” yönergesini verir. Öğretmen gruplar arasında dolaşır, paylaşma ve sıra beklemeyi “Şimdi sen koydun, şimdi arkadaşının sırası.” sözleriyle destekler. Hareket için çocuklar ayakta, bantla çizilmiş alanın çevresinde durur. Öğretmen iki çocuğu ilk iki daireye davet eder; her çocuğa birer blok verir. “Artı deyince bloklarınızı sonuç evine götürün, eşittir deyince birlikte sayın.” der. Tüm çocuklar sırayla katılır; bekleyenler sayma ritmine alkışla eşlik eder. Dikkati kısa tutmak için üç-dört tur sonunda “Bloklar sessizce kutusuna, hayvanlar yuvasına.” geçiş yönergesini verir. Çocuklar materyalleri birlikte toplar ve masalara geçer. Masada her çocuk kâğıdına öğretmenin söylediği küçük bir birleştirme öyküsünü resimler: “Bir kırmızı blok vardı, yanına bir blok geldi.” Çocuklar iki grubu ayrı yerlere çizer, sonra sonucu istedikleri renkle işaretler. İnce motor becerisi gelişmekte olan çocuklar nesne çizmek yerine öğretmenin çizdiği iki küçük alanı boyayabilir ya da blokları sayıp öğretmene sonucu söyleyebilir. Resmini bitiren çocuk, arkadaşına “Önce kaçtı, sonra kaç oldu?” diye anlatır. Öğretmen birkaç çalışmayı gönüllülükle paylaşmaya açar ve her çocuğun çözüm yolunu takdir eder. Halıda yeniden toplanıldığında öğretmen “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “En çok hangi etkinliği yaparken eğlendin?”, “Günlük hayatta toplama işlemini nerelerde kullanabiliriz?”, “Toplama işlemi yaparken zorlandın mı?” ve “Artı ve eşittir işareti ne işe yarar?” sorularını kısa yanıtlarla ele alır. Çocukların blokları bir araya getirme, sayma ve işaretlerin anlamını kendi sözleriyle göstermelerine fırsat verir. Son olarak çalışma kâğıtları çocuklara dağıtılır; öğretmen her görseldeki iki küçük grubu parmakla sayıp bir araya getirme ve sonucu işaretleme yönergesini modelleyerek açıklar, ihtiyaç duyan çocuklara bireysel destek verir ve çalışma kâğıtları çocuklarla tamamlanır.