Öğretmen etkinlik öncesinde masaları uç uca getirip üstlerini yere kadar koyu renk örtüyle örter; iki ucu açık, yetişkinin kolayca görebileceği güvenli bir “yer altı tüneli” oluşturur. Tünelin içine taşları, dal parçalarını ve kâğıttan ya da oyuncak solucanları aralıklı yerleştirir. El fenerini yalnızca öğretmenin kullanacağı yerde hazır tutar. Çocuklar dairede otururken öğretmen tekerlemeyi ritimli ve yavaş söyler: “Ben, küçük kaplanım. Taştan taşa atlarım. Minderleri görünce üstlerine zıplarım.” Çocuklar öğretmenin el hareketlerini taklit ederek tekerlemenin son sözlerini tekrarlar. Öğretmen önce çocukların hemen yanında durur ve “Ben size yakınım.” der; sonra sınıfın öbür ucuna geçerek “Şimdi uzağım.” der. Her iki durumda da eliyle bulunduğu yeri gösterir.
Öğretmen, “Yakın; elini uzatınca kolayca ulaşabildiğimiz yer demektir. Uzak; gitmek için daha çok yol almamız gereken yer demektir.” açıklamasını kısa cümlelerle yapar. “Taş bana yakın mı, uzak mı?”, “Kapı bize yakın mı, uzak mu?” sorularıyla çocukların bakıp tek sözcükle ya da işaret ederek cevap vermesine fırsat verir. Bir çocuk öğretmenin yakınına, bir çocuk uzağına davet edilir; grup hep birlikte “yakın” veya “uzak” sözcüğünü söyler. Pencereden bakılır; sınıfa yakın görünen bir nesne ile daha uzakta görünen bir nesne seçilir. Öğretmen, “Uzakta olan bazen daha küçük görünür.” diyerek çocukların yalnızca gözlem yapmasını destekler. Ardından öğretmen yakında normal sesle, uzakta daha hafif sesle adını söyler; “Hangi ses daha çok duyuldu?” diye sorar.
Merak uyandırmak için öğretmen örtülü tüneli gösterir: “Burada toprağın altı gibi karanlık bir yer var. Sizce burada kim yaşayabilir?” Çocukların cevapları dinlenir ve köstebeğin toprağın altında yaşadığı, kazmak için güçlü tırnakları olduğu, gözlerinin az gördüğü fakat iyi duyduğu; solucan ve karınca gibi küçük canlıları yediği basit ifadelerle anlatılır. “Köstebek karanlıkta yürürken dikkatli olur; biz de güvenli ve yavaş hareket edeceğiz.” denir. Öğretmen önce tünelin yanından eğilerek ve dizleri üzerinde yavaş ilerleyerek modeli gösterir. “Bir elin yerde, gözün önümde, yavaşça ilerle.” yönergesi verilir.
Çocuklar sırayla, isterlerse bir arkadaşının elini tutarak tünele girer. Bir çocuk ilerlerken diğerleri girişte bekler ve yer açar. Öğretmen el feneriyle nesneleri aydınlatır; çocuk gördüğü nesneyi gösterir veya “taş”, “dal”, “solucan” der. Çocuğa tek seçim sunulur: “Taşa mı, solucana mı bakmak istersin?” Tünelden çıkan çocuk, öğretmenin gösterdiği taş veya dalın kendine yakın mı uzak mı olduğunu söyler ya da eliyle gösterir. Katılmak istemeyen çocuk tünelin dışında öğretmenin yanında el fenerinin ışığını izleyerek keşfe katılabilir.
Keşiften sonra çocuklar masalara kısa bir köstebek yürüyüşüyle geçer: Eller göğüste, küçük adımlarla iki kez ilerler ve dururlar. Her çocuk çalışma kâğıdındaki köstebeği boya kalemleriyle istediği renklerde boyar. Hazır kesilmiş ya da öğretmenin çizgi üzerinde başlatıp destek verdiği parçaları, güvenli ve yavaş makas kullanarak keser; köstebeğin yer altı yuvasına yapıştırır. İsteyen çocuk kâğıttaki yere taş ve dal görüntüleri ekler. Öğretmen “Önce boya, sonra kes, sonra yapıştır.” diyerek her adımı gösterir; zorlanan çocuğun kâğıdunu sabitler veya kesme işini çocukla birlikte tamamlar.
Ürünler kurumaya bırakıldığında çocuklar daireye gelir. Öğretmen iki eli dizlerine vurarak basit bir ritim tutar; çocuklar ritmi tekrar eder. Tekerleme yeniden söylenir; “yakın” denince eller göğse, “uzak” denince kollar öne uzatılır. Ardından öğretmen, bir çocuğun oyuncağına yanlışlıkla zarar verilmiş gibi kısa bir canlandırma yapar. “Köstebek Çıtırık gibi kızgın hissedebiliriz. Kızınca ne yapabiliriz?” diye sorar. Çocuklar öğretmenle birlikte çiçek koklar gibi nefes alıp mum üfler gibi verir, sonra “Yardım eder misin?”, “Üzgünüm.” ve “Ben kızdım.” cümlelerini tekrar eder. Kimse yanlış tepkiyi canlandırmaya zorlanmaz. Değerlendirmede öğretmen çocukların ürünlerini göstererek bugün neler yaptık, uzakta tanıdıkların var mı, evin okula yakın mı, köstebekler nerede yaşar, köstebeklerin özellikleri nelerdir ve sen köstebek olsan ne yapardın sorularını sorar.
Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.
