Yaz Mevsimi Sebze ve Meyveleri

Öğretmen etkinlik öncesinde karpuz, kavun, domates, salatalık ve şeftaliyi yıkar; tadım için küçük, güvenli parçaları meyve tabağına koyar. Çocukların besin alerjilerini kontrol eder; tadımın isteğe bağlı olduğunu planlar. Saksı veya toprağı, çekirdekleri, makas ve yapıştırıcıyı çocukların erişemeyeceği bir hazırlık alanında bulundurur. Minderler yarım ay biçiminde düzenlenir. Çocuklar sınıfa geldiklerinde öğretmen meyve tabağını örter ve “Örtünün altında yazın bize gelen kokulu konuklar var. Bakalım kimler?” diyerek merak uyandırır. Öğretmen “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini yavaşça söyler ve hareketleri gösterir. Çocuklar öğretmeni izleyerek belirlenen minderlerine geçer. Minderlerde kısa bir hikâye kitabı bölümü okunur; resimlerde görülen yaz, güneş, meyve ve sebzeler parmakla gösterilir. Öğretmen “Yazın hava nasıl olur?”, “Yazın hangi meyveyi görmüş olabilirsin?” gibi tek sorulu, kısa sorular sorar. Her çocuğun sözü tamamlanmadan dinlenir; konuşmak istemeyen çocuk resim ya da gerçek nesne göstererek katılabilir. Örtü yavaşça açılır. Öğretmen her seferinde tek bir yiyeceği eline alır, adını söyler ve çocukların birlikte tekrar etmesini ister: “Bu karpuz.” Çocuklar sırayla karpuz, kavun, domates, salatalık ve şeftaliye dokunur, koklar; “sert-yumuşak”, “pürüzlü-düz”, “yeşil-kırmızı” gibi birer sözcükle gözlemlerini paylaşır. Öğretmen iki nesneyi yan yana koyup “İkisi de yuvarlak mı?”, “Renkleri aynı mı?” diye sorar. Çocukların doğru yanıt vermesinden çok dikkatle bakması desteklenir. Ardından isteyen çocuklar tadım yapar; istemeyenler koklama ya da inceleme görevini seçer. Hep birlikte “Yemekten önce ve sonra ellerimizi temiz tutarız.” hatırlatması yapılır. Öğretmen karpuzun çekirdeğini göstererek “Bu minicik çekirdek çöp mü, toprağa mı?” diye sorar ve çocukların iki seçeneği işaret etmesine fırsat verir. “Çekirdeği toprağa koyarsak büyümesi için bekleriz.” cümlesiyle açıklamayı somutlaştırır. Her çocuk bir çekirdeği seçer; öğretmenin açtığı küçük yere bırakır ve parmağıyla üstünü hafifçe kapatır. Öğretmen “Diktiğimiz bu çekirdekten ne çıkabilir?” sorusuna “bitki” yanıtını modelleyerek karşılık verir. Çocuklar saksının çevresinde sırayla çalışır; bekleyenler arkadaşının çekirdeğini toprağa koyuşunu izler ve alkış yerine sessiz başparmak işaretiyle destek olur. Toprak çalışmasından sonra çocuklar ayakta geniş bir alana geçer. Öğretmen Yaz Mevsimi parmak oyununu kısa bölümler hâlinde söyler; çocuklar güneş için kollarını açar, terleme için alınlarına dokunur, dondurma için ellerini tutar, yüzme için kollarını hareket ettirir. “Güneşli bir hava, çok terliyorum ama, elimde bir dondurma, vişneli mi acaba? Mayomuzu giyeriz, denizlerde yüzeriz, bu yaz mevsimidir, hepimiz yazı severiz.” sözleri iki kez tekrar edilir. Ardından öğretmen “Karpuz ol!” dediğinde çocuklar çömelip yuvarlak olur; “Salatalık ol!” dediğinde uzayıp dik durur. Yavaş hareket etme, birbirine çarpmama ve dur işaretinde donma hatırlatılır. Çocuklar masalara tekerleme eşliğinde geçer. Öğretmen Kırmızı Kiraz Şarkısı’nı söyler ya da sözlerini ritimli biçimde tekrarlar. Hazırlanan çalışma kâğıdındaki yaz meyve ve sebze görsellerini göstererek “İstersen kirazı, istersen karpuzu kesip tabağa yapıştırabilirsin.” der; makası nasıl güvenle tutacağını ve yapıştırıcıyı az sürmeyi modelleyerek gösterir. Kesmekte zorlanan çocuk görseli öğretmen desteğiyle ayırır veya yalnızca yapıştırma görevini seçer. Çalışması biten çocuk, seçtiği bir meyve ya da sebzeyi arkadaşına gösterip adını söyler. Toplanma sırasında çalışmalar yan yana konur ve çocuklar yarım ay biçiminde yeniden oturur. Öğretmen “Bugün neler yaptık?”, “En çok hangi etkinliği yaparken eğlendin?”, “Yaz meyveleri nelerdir?”, “Yaz sebzeleri nelerdir?”, “Sen hangi meyve ve sebzeleri seviyorsun?”, “Çekirdekleri neden toprağa gömdük?” ve “Mevsiminde yemek vücudumuza nasıl yardım eder?” sorularını resimleri ve gerçek nesneleri işaret ederek sorar. Kısa cevaplar kabul edilir ve çocukların yanıtları olumlu ifadelerle desteklenir. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.