Hareketli / Hareketsiz + Korkuluk

Öğretmen, minderleri yarım ay biçiminde yerleştirir; korkuluk ve karga kuklalarını, topu, görsel kartları, kutuyu, renkli karton/evaları, abeslang çubukları, boya kalemlerini, makası ve yapıştırıcıyı erişebileceği yere hazırlar. Kutuya kırmızı karton/eva ile “hareketli”, mavi karton/eva ile “hareketsiz” bölümü belirginleştirir. Sanat çalışması için korkuluğun gövde, şapka ve kol parçalarını renkli karton/evalardan önceden büyük ve kolay tutulur biçimde keser; makas kullanmak isteyen çocuklar için kısa ve düz kesimlik parçalar da ayırır. Çocuklar öğretmenin “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini dinler. Öğretmen önce yavaşça model olur, sonra “Şimdi birer birer minderine küçük adımlarla git.” diyerek çocukların güvenli biçimde minderlere geçmesini sağlar. Minderlerde oturulduğunda korkuluk kuklasını çıkarır ve kısa cümlelerle konuşturur: “Merhaba, ben Korkuluk Dede. Tarlada böyle dururum.” Kuklayı kıpırdatmadan tutarak “Ben hareketli miyim, hareketsiz miyim?” diye sorar. Ardından karga kuklasını uçurur: “Gak gak! Ben uçarım, zıplarım.” Öğretmen iki kuklayı yan yana gösterip “Karga hareket ediyor. Korkuluk yerinde duruyor.” açıklamasını yapar. Çocukların sözel yanıt vermesine, kuklayı işaret etmesine ya da hareketle göstermesine fırsat tanır. Öğretmen topu çocukların görebileceği boş alanda önce yere bırakır: “Top şimdi duruyor, hareketsiz.” Ardından topu yavaşça yuvarlar: “Şimdi top gidiyor, hareketli.” Top durduğunda yeniden “Şimdi nasıl?” diye sorar. Böylece bir nesnenin hareket edebileceğini, ancak o anda duruyor da olabileceğini somut biçimde gösterir. Masa, sandalye ve kapı gibi sınıftaki nesneler işaret edilerek “Bu yerinde mi duruyor?” sorusu yöneltilir. Çocukların tek sözcüklü cevapları öğretmen tarafından genişletilir: “Evet, masa yerinde duruyor; hareketsiz.” Öğretmen “Karga karga gak dedi, bin duvara bak dedi, annem babam geliyor, çifte mumlar yak dedi.” tekerlemesini ritimli biçimde söyler. Çocuklar ister sesle eşlik eder, ister yalnızca el çırpar. Sonra “Karga uçunca hareket, korkuluk durunca don.” oyunu oynanır. Karga kuklası görünürken çocuklar belirlenen boş alanda kanat çırparak yürür; korkuluk kuklası görünürken kendi yerlerinde heykel gibi dururlar. Öğretmen oyunu kısa turlarla sürdürür, “Yavaş hareket edelim, birbirimize değmeden duralım.” hatırlatmasını yapar. Hareket etmek istemeyen çocuk, minderinde kuklaları izleyip elini kaldırarak hangi kuklanın hareketli olduğunu gösterebilir. Çocuklar öğretmenin yanında küçük bir sıra oluşturur. Öğretmen hareket hâlindeki ya da yerinde duran nesneleri gösteren görsel kartları tek tek sunar ve “Bu gidiyor mu, duruyor mu?” diye sorar. Çocuk kartı uygun renkli bölüme yerleştirir; zorlanan çocuğa öğretmen iki seçeneği göstererek “Kırmızı hareketli, mavi hareketsiz.” şeklinde kısa ipucu verir. Her seçimden sonra sınıf birlikte “Hareketli!” ya da “Hareketsiz!” der. Doğru-yanlış vurgusu yerine “Birlikte bakalım; resimde ne oluyor?” dili kullanılır. Masalara geçişte öğretmen, “Robotlar ağır ağır masaya yürüyor, sandalyeye oturuyor.” yönergesini verir. Çocuklar renkli karton/eva parçalarından korkuluğu oluşturmak için gövdeyi abeslang çubuğa yapıştırır, şapka ve kolları ekler, boya kalemleriyle yüzünü çizer. Çocuk isterse parçaları öğretmenin verdiği biçimde yapıştırır; kesmek isteyen çocuk, öğretmen yakınında bir parçayı keser. Öğretmen “Korkuluğun kolları hareket ediyor mu, yoksa yerinde mi?” diyerek kavramı çalışmaya bağlar. Çalışmalar kurumaya bırakılırken çocuklar yaptıkları korkuluğu arkadaşlarına gösterir. Son hareket çalışmasında öğretmen “Ben hareketsiz bir robotum, hiç kıpırdamadan dururum.” sözlerini söyler ve donar. “Eğer düğmeme basarsan, hareketli bir robot olurum.” dediğinde omuz, kol ve ayak hareketlerini yavaşça modelleyerek çocukların katılmasını sağlar. “Kıpırda, kıpırda, dur!” çağrısıyla kısa tekrarlar yapılır. Değerlendirmede çocuklara bugün neler öğrendiklerini, hangi etkinliğin hoşlarına gittiğini ve hareketli ile hareketsiz nesnelere örnek vermelerini sorar. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.