Benzer gelişim alanı, yaş grubu ve kavramlara sahip önerilen etkinlikler
Öğretmen etkinlikten önce yıldızlarla süslenmiş kutuyu görünür bir yere koyar; hikâye kitabını, boya kalemlerini, makas ve yapıştırıcıyı erişimi öğretmen gözetiminde olacak şekilde hazırlar. Çocuklar halka olur. Öğretmen, “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım; şimdi sessiz kaplan adımlarıyla yerlerimize gelirim,” tekerlemesini söyler ve hareketleri model olur. Çocuklar tekerlemeye eşlik ederek iki küçük adım atar, dizlerine hafifçe vurur ve halkadaki yerlerine oturur. Öğretmen kutuyu göstererek, “Bu bizim Zihin Kutumuz. Zihnimiz gördüklerimizi, yaşadıklarımızı ve öğrendiklerimizi hatırlamamıza yardım eder. Hatırladıklarımızın aklımızda kalmasına bellek denir,” der. “Tatilde, bayramda ya da yakın zamanda yaşadığın güzel bir anı seç. İstersen anlatabilir, istersen sadece aklında tutabilirsin,” yönergesini verir. Önce kendi kısa anısını anlatır, ardından elini kutuya uzatıp “Anımın hayali fotoğrafını kutuya bırakıyorum,” diye model olur. Söz almak isteyen çocuklar sıra ile bir-iki cümlelik anılarını paylaşır ve hayali fotoğraflarını kutuya bırakma hareketi yapar. Konuşmak istemeyen çocuklar kutuya sessizce el uzatabilir; öğretmen her tercihi kabul eder. Kutuyu kapatan öğretmen, “Zihnimiz yalnızca olmuş şeyleri hatırlamaz; henüz olmayan, olmasını istediğimiz ya da uydurduğumuz şeyleri de canlandırır. Buna hayal kurmak denir,” açıklamasını yapar. “Ağaçların rüzgârda sallanması gerçektir; görebiliriz. Ağacın bize masal anlatması ise hayaldir. Kuşların uçması gerçektir; bizim kanat takmadan bulutlara uçmamız hayaldir,” örneklerini verir. Çocukların somutlaştırması için “Gerçekse ellerimiz dizimizde, hayalse ellerimiz başımızda” oyunu oynanır. Öğretmen kısa cümleler söyler; çocuklar uygun hareketi yapar. Ardından ikili eşleşen çocuklar, birlikte bir gerçek ve bir hayal cümlesi kurar. Öğretmen “Neden hayal dedin?” sorusuyla gerekçe istemek isteyen çocukları destekler ve doğru cevaptan çok düşünme çabasını önemser. Hikâye kitabındaki resimler birlikte incelenir. Öğretmen bir resmi gösterip “Bu resimde gerçekten olabilecek ne var, hayal olan ne ekleyebiliriz?” diye sorar. Çocukların cevaplarını genişleterek tekrar eder: “Sen, kedinin konuşmasını hayal ettin.” Ardından “Bir sorunla karşılaşınca farklı çözümler düşünebiliriz; büyüyünce yapmak istediklerimizi de hayal edebiliriz,” der. “Hayaline yaklaşmak için bugün yapabileceğin küçük bir şey ne olabilir?” sorusuna isteyen çocukların cevap vermesi sağlanır. Dikkati tazelemek için öğretmen el çırparak yavaş bir ritim başlatır. “Hayal rüzgârı esiyor” denildiğinde çocuklar kollarını dal gibi sallar; “hayal kuşu uçuyor” denildiğinde yerlerinde kanat çırpar; “hayal fotoğrafı” denildiğinde donup seçtikleri hayali yüz ve bedenleriyle gösterirler. Her hareketin sonunda çocuklar derin nefes alıp yeniden halkaya döner. Öğretmen, “Bedenimiz durdu, zihnimizdeki resimler devam ediyor,” diyerek sakin geçiş sağlar. Halkada paylaşım yapılır. Çocuklar isterlerse “Benim hayalimde…” cümlesini tamamlar; arkadaşları anlatanı bölmeden dinler. Öğretmen “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “Hiç hayal kurdun mu?”, “Hayal kurduğunda kendini nasıl hissediyorsun?”, “Kurduğumuz hayallerin gerçekleşmesi için neler yapabiliriz?” ve “Öğrenme merkezlerinde ne tür oyunlar oynadın?” sorularını yöneltir. Çocukların cevapları kabul edilir; öğretmen gerçek ile hayalin ikisinin de düşünmemize ve yeni fikirler bulmamıza yardımcı olabileceğini vurgular. Son bölümde öğretmen önceden hazırladığı çalışma kâğıtlarını dağıtır. Kâğıtta çocukların kendi hayallerini çizecekleri geniş bir alan ile gerçek ve hayal durumlarını ayırt edecekleri büyük, anlaşılır bölümler bulunur. Öğretmen önce kendi kâğıdı üzerinde “Hayalimi çiziyorum; sonra resme bakıp gerçek mi hayal mi olduğunu işaretliyorum,” diyerek iki aşamayı model olur. Çocuklar boya kalemleriyle üretim yapar; isteyenler öğretmen gözetiminde büyük parçaları makasla kesip yapıştırarak resimlerini tamamlar. Öğretmen zorlanan çocuğa kısa seçenekler sunar, çizimini ya da düşüncesini çocuğun kendi anlatımıyla kabul eder. Etkinlik uygulaması tamamlandıktan sonra konuya ve hedef yaş grubuna uygun hazırlanmış çalışma kâğıtları çocuklarla uygulanır. Öğretmen çalışma kâğıdı yönergelerini yaş düzeyine göre açıklar, çocukların çalışmalarını gözlemler ve gerektiğinde bireysel destek sunar.
Bugün neler yaptık/öğrendik?
Öğrenme merkezlerinde ne tür oyunlar oynadın?
Hiç hayal kurdun mu?
Hayal kurduğunda kendini nasıl hissediyorsun?
Kurduğumuz hayallerin gerçekleşmesi için neler yapabiliriz?