Saat Kaç? – Zaman Kavramı

Öğretmen etkinlikten önce büyük çalar saati çocukların görebileceği yere koyar. Simli evadan saat gövdeleri ile biri kısa, biri uzun iki kolu önceden keser; isteyen çocuklar için şönil de hazırlar. Sınıfın boş alanına tebeşirle ya da renkli bantla büyük bir daire oluşturur ve dairenin çevresine 1’den 12’ye kadar rakamları yazar. Çocuklar yarım ay şeklinde otururken öğretmen saati hafifçe çaldırır ve “Bu ses nereden geldi? Saat bize ne söylüyor olabilir?” diye sorar. Çocukların cevapları kabul edilir; “Saat zamanı gösterir,” denilerek konu somutlaştırılır. Öğretmen büyük saati çocuklara yaklaştırır. “Saatin yuvarlak yüzünü, rakamlarını ve iki kolunu görüyorum,” diyerek bölümlerini tek tek gösterir. Çocuklardan parmaklarıyla havada yuvarlak çizmeleri, sonra kısa ve uzun kol hareketi yapmaları istenir. Öğretmen kısa kolu göstererek “Bunun adı akrep; kısa ve yavaş görünür,” der. Uzun kol için “Bunun adı yelkovan; uzundur, dakikaları gösterir,” açıklamasını yapar. Bu yaş grubunda yalnızca tam saat örnekleri üzerinde durulur. Yelkovan 12’deyken akrebin gösterdiği rakamın saati söylediği, 1, 2 ve 3 örnekleriyle modellenir. Çocuklar cevap vermek istemezse öğretmen iki rakam arasından seçim sunar. Öğretmen saatin kollarını 3’e getirip “Yelkovan 12’de, akrep 3’te. Saat kaç? Saat üç,” der; çocuklar birlikte tekrar eder. Aynı çalışma 1 ve 2 için kısa tutulur. “Sabah uyanınca, okula gelince, yemek yiyince ve uyumaya hazırlanırken saatler bize yardımcı olur,” denilir. “Saat olmasaydı ne olurdu?” sorusuna her çocuğa söz hakkı verilir; konuşmak istemeyen çocuk saati göstererek veya başını sallayarak katılabilir. Saatin duvarda, masada ya da çalar saat olarak bulunabileceği konuşulur. “Şimdi kendi saatimizi yapalım,” çağrısıyla çocuklar tik-tak ritmi eşliğinde masalara geçer. Her çocuk simli eva saat gövdesi için istediği rengi seçer. Öğretmen yapıştırıcıyı nasıl az miktarda süreceğini gösterir. Çocuklar kısa akrebi ve uzun yelkovanı gövdeye yapıştırır; isterlerse şönili kol olarak kullanır. Makas kullanmak isteyen çocuk, öğretmenin yanında evadan küçük bir parça kesebilir; kesmek istemeyen çocuk hazır parçaları seçer. Öğretmen “Kısa kol hangisi? Uzun kol hangisi?” sorularıyla bireysel destek verir. Bitiren çocuklar saatlerini arkadaşlarına gösterirken bekleyenlere seçim yapma ve yapıştırma desteği sunulur. Masalar toplandıktan sonra çocuklar bantla oluşturulan büyük saatin çevresinde halka olur. Öğretmen önce kendisi kısa kol gibi dirseğini bükerek 1’e, uzun kol gibi kolunu uzatarak 12’ye yönelir. Ardından iki gönüllü çocuk merkeze geçer: biri akrep, biri yelkovan olur. Öğretmen “Saat bir,” dediğinde çocuklar öğretmenin modelini izleyerek yönlerini gösterir. Diğer çocuklar ritim çubuklarıyla yavaşça “tik-tak” yapar. Roller küçük gruplar hâlinde değiştirilir; her çocuk akrep, yelkovan ya da ritim tutucu olmayı seçebilir. Öğretmen yalnızca 1, 2 ve 3 tam saatlerini kullanır, zorlanan çocuğun yanına geçip birlikte yönelir. Saat yönünde kolların sağa doğru döndüğü, ters yönde ise sola doğru gittiği kol hareketiyle deneyimlenir. Çocuklar yerlerinde “Saatim Çaldı Bip Bip Bip” şarkısını hareketleriyle söyler. Ardından “Bozuk Saat Şarkısı”nda öğretmenin işaretine göre ritim çubuklarını hızlı, yavaş ya da durmuş biçimde kullanırlar. “Ben küçük kaplanım” tekerlemesinde taştan taşa atlama hareketi yerine güvenli biçimde yerinde küçük adımlar atar, “dur” işaretinde donarlar. Öğretmen sakin bir geçişle çocukları yeniden yarım aya davet eder ve yapılan saatler görünür bir yere bırakılır. Değerlendirmede “Bugün neler yaptık, öğrendik? Saatler bize neyi gösterir? Saatin içinde neler var? Akrep ve yelkovanın farkı nedir? Saatlerin çeşitleri nelerdir? Evinde saatin var mı? Büyük saat oyununda vücudunu hangi yönlere hareket ettirdin?” soruları kısa ve anlaşılır biçimde sorulur. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır, çocuklara yaşlarına uygun yönerge açıklanır ve gerektiğinde bireysel destek verilerek çalışma kâğıtları çocuklarla yapılır.