Ters / Düz Kavramı

Öğretmen etkinlikten önce kâğıt bardakları, fon kartonlarını, kurşun ve boya kalemlerini, makas-yapıştırıcıyı, ritim çubuklarını veya kaşıkları hazırlar; çalışma kâğıtlarını etkinliğin sonuna kadar ayrı bir masada tutar. Kendi hırkasını astarı, dikişleri ve etiketi dışarıda kalacak biçimde ters giyer. Çocukları alana çağırırken “Ben küçük kaplanım, taştan taşa atlarım, minderleri görünce üstlerine zıplarım.” tekerlemesini söyler. Çocuklar her dizede öğretmeni taklit ederek iki küçük adım atar, son dizede güvenli biçimde yerlerinde zıplar ve daireye geçer. Öğretmen hırkasını göstererek “Üstümde bir tuhaflık var; bana bakan bir dedektif bunu bulabilir mi?” der. Çocukların hırkayı incelemeleri için bekler. “Hırkanız ters.” yanıtından sonra “Bunu nereden anladın?” diye sorar. Etiketin, dikişlerin ve ceplerin yerini çocukların göstermesine fırsat verir. Ardından hırkayı çıkarır; çocukların iki aşamalı yönergeleriyle önce etiketi içeri alır, sonra cepleri dışarı getirir ve hırkayı düz biçimde giyer. “Çıkan kıyafetimizi düzeltip yerine koymak neden yardımcı olur?” sorusuyla sorumluluk üzerine kısa bir konuşma yapar. Çocuklar isterlerse kendi tişört veya hırkalarının etiket ve dikişlerini yalnızca kendileri kontrol eder. Öğretmen, “Arkadaşının kıyafetine dokunmadan, gözlerinle inceleyebilirsin.” diyerek kişisel sınırlara dikkat çeker. Giyilen ayakkabı ya da pandifler incelenir. “İki ayakkabı yan yana durduğunda iç kısımlarındaki kavisler birbirine bakar. Ters giyilirse nasıl hissedebiliriz?” sorusu sorulur. Çocuklar rahatlık, yürümek ve canının acıması gibi düşüncelerini paylaşır; konuşmak istemeyenler başparmak işaretiyle katılabilir. Öğretmen ritim çubuklarıyla iki yavaş vuruş yapınca çocuklar masalara geçer. Her küçük gruba dört kâğıt bardak ve bir fon kartonu verir. Önce bir bardağı ağzı aşağıda “ters”, diğerini ağzı yukarıda “düz” olarak modelleyip adlandırır. Gruplar sırayla öğretmenin “Bir ters, bir düz, bir ters, bir düz” yönergesine göre bardak dizisi kurar. Bir çocuk bardakları yerleştirirken arkadaşı diziyi söyler ve kontrol eder; sonra görevler değişir. Öğretmen “Bu bardağın ters olduğunu hangi kısmından anladın?” diyerek gerekçe ister. İsteyen grup daha zor bir diziyi kendi oluşturur ve başka gruba söyler. Gruplar kurdukları diziyi fon kartonuna kurşun kalemle basit şekillerle çizer, ters ve düz bardakları farklı boya kalemleriyle belirginleştirir. Makas kullanmak isteyen çocuklar öğretmenin çizdiği küçük fon kartonu parçalarını kesip dizilerinin yanına yapıştırabilir; istemeyen çocuk çizim ve boyama görevini seçer. Öğretmen makası masada ve yavaş kullanmayı hatırlatır, gereksinim duyan çocuğun elini yönlendirmeden sözel ya da fiziksel yakınlıkla destek olur. Çocuklar ürünlerini bırakıp tekrar daire olur. Öğretmen sınıftaki bir kâğıt bardağı önce düz, sonra ters koyar; çocuklar elleriyle yukarı-aşağı işareti yaparak tahminlerini belirtir. Ardından hareket oyununda “düz” dendiğinde dik durup kollarını yukarı uzatır, “ters” dendiğinde güvenli biçimde çömelip ellerini dizlerine koyarlar. Hareket etmek istemeyen çocuklar oturdukları yerden aynı işaretleri yapabilir. Ritim çubukları veya kaşıklarla tekerleme tekrar edilir; “ters” sözcüğünde iki, “düz” sözcüğünde bir vuruş yapılır. Paylaşım çemberinde her gruptan isteyen çocuk bardak dizisini anlatır. Öğretmen “Bugün neler yaptık/öğrendik?”, “Sınıfımızda ters duran neler var?”, “Dünyada her şey ters olaydı neler olurdu?” ve “Ayakkabılarımızın ters mi düz mü olduğunu nasıl anlarız?” sorularını sorar; çocukların cevaplarını ters/düz kavramlarını kullanarak yeniden ifade eder. Son olarak çalışma kâğıtları dağıtılır, çocuklara “Resimlere bak, ters duranları daire içine al ve seçtiğin bir resmi boya.” yönergesi açıklanır; gerektiğinde öğretmen bireysel destek verir ve çalışma kâğıtları çocuklarla yapılır.